వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ : మూత్రం వెనక్కి వెళ్లి కిడ్నీలు దెబ్బతినే పరిస్థితి!

1. వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ అంటే?

2. కారణాలు

3. లక్షణాలు

4.నిర్ధారణ

5. చికిత్స

6.జాగ్రత్తలు

7. ఇది గుర్తుంచుకోండి!

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ అంటే?

మన శరీరంలోని విసర్జక వ్యవస్థలో కిడ్నీల పాత్ర ఎంతో కీలకం. కిడ్నీల నుండి మూత్రాశయానికి చేరుకున్న మూత్రం, తిరిగి వెనక్కి వెళ్లకుండా వన్-వే వాల్వ్ ద్వారా బయటకు విసర్జించబడాలి. కానీ కొంతమందిలో, ముఖ్యంగా చిన్న పిల్లల్లో వాల్వ్ లోపం కారణంగా మూత్రం తిరిగి వెనక్కి అంటే కిడ్నీల వైపుకు ప్రవహిస్తుంది. ఈ అనారోగ్య సమస్యనె ‘యూరిన్ రిఫ్లక్స్’ (Urine Reflux) లేదా వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ (VUR) అని పిలుస్తారు. దీనిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే మూత్రంలోని బ్యాక్టీరియా కిడ్నీలకు చేరి తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్లకు దారి తీస్తుంది. అసలు కిడ్నీల ఆరోగ్యాన్ని ప్రమాదంలో పడేసే ఈ యూరిన్ రిఫ్లక్స్ లక్షణాలు, ప్రధాన కారణాలు మరియు ఆధునిక చికిత్సా విధానాల గురించి ఈ బ్లాగ్‌లో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ కారణాలు

యూరిన్ రిఫ్లక్స్ (Vesicoureteral Reflux – VUR) రావడానికి ప్రధానంగా రెండు రకాల కారణాలు ఉంటాయి. వైద్య పరిభాషలో వీటిని ‘ప్రైమరీ VUR’ మరియు ‘సెకండరీ VUR’ అని వర్గీకరిస్తారు. వీటి గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

1. ప్రైమరీ యూరిన్ రిఫ్లక్స్ (Primary VUR – పుట్టుకతో వచ్చే లోపం)
ఇది అత్యంత సాధారణమైన రకం. ఇది కేవలం పుట్టుకతో వచ్చే లోపం (Congenital defect) వల్ల వస్తుంది.

• వాల్వ్ సరిగ్గా అభివృద్ధి చెందకపోవడం: కిడ్నీల నుండి మూత్రాన్ని బ్లాడర్‌కు తీసుకొచ్చే గొట్టాలను ‘మూత్రనాళాలు’ (Ureters) అంటారు. ఇవి మూత్రాశయంలో కలిసే చోట ఒక వన్-వే వాల్వ్ ఉంటుంది. మూత్రాశయం నిండినప్పుడు ఈ వాల్వ్ గట్టిగా మూసుకుపోయి, మూత్రం వెనక్కి వెళ్లకుండా అడ్డుకుంటుంది. కానీ, గర్భంలో శిశువు ఎదుగుతున్న సమయంలో ఈ వాల్వ్ వ్యవస్థ సరిగ్గా అభివృద్ధి చెందకపోతే, మూత్రం లీకై తిరిగి కిడ్నీల వైపుకు ప్రవహిస్తుంది.
• జన్యుపరమైన కారణాలు (Genetics): ఈ ప్రైమరీ VUR అనేది జన్యుపరంగా కూడా వస్తుంది. కుటుంబంలో తల్లిదండ్రులకు లేదా తోబుట్టువులకు ఈ సమస్య ఉంటే, పుట్టబోయే పిల్లలకు కూడా ఇది వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
• సాధారణంగా పిల్లల వయసు పెరిగే కొద్దీ మూత్రనాళాల పొడవు పెరిగి, ఈ వాల్వ్ దానంతట అదే సెట్ అయ్యి సమస్య తగ్గిపోతుంది.

2. సెకండరీ యూరిన్ రిఫ్లక్స్ (Secondary VUR – అడ్డంకులు లేదా పనితీరు లోపం)
ఈ రకమైన సమస్యలో వాల్వ్ పుట్టుకతో బాగానే ఉన్నప్పటికీ, మూత్ర వ్యవస్థలో ఏర్పడే ఇతర అడ్డంకుల వల్ల మూత్రాశయంలో పీడనం (Pressure) పెరిగి మూత్రం వెనక్కి వెళ్తుంది. దీనికి గల ప్రధాన కారణాలు:

• మూత్ర మార్గంలో అడ్డంకులు (Blockages): మూత్రాశయం నుండి మూత్రం బయటకు వెళ్లే దారిలో (Urethra) ఏదైనా అడ్డంకి ఏర్పడితే, మూత్రం పూర్తిగా బయటకు వెళ్లలేక లోపలే ఉండిపోతుంది. ముఖ్యంగా మగ పిల్లల్లో ‘పోస్టీరియర్ యురేత్రల్ వాల్వ్స్’ (Posterior Urethral Valves – PUV) అనే సమస్య ఉంటుంది. అంటే మూత్రనాళంలో అదనంగా ఒక కణజాలం (Tissue) పెరిగి మూత్ర ప్రవాహాన్ని అడ్డుకుంటుంది. దీనివల్ల ప్రెజర్ పెరిగి మూత్రం వెనక్కి కిడ్నీల వైపుకు వెళ్తుంది.
• నరాల సమస్యలు (Neurogenic Bladder): మూత్రాశయం సరిగ్గా పనిచేయాలంటే నరాల వ్యవస్థ బాగుండాలి. వెన్నుపూస సమస్యలు (ఉదాహరణకు: స్పైలినా బిఫిడా – Spina Bifida) లేదా ఇతర నరాల బలహీనతలు ఉన్నవారిలో… బ్లాడర్ నిండినప్పుడు దాన్ని ఖాళీ చేయాలనే సిగ్నల్స్ మెదడుకు సరిగ్గా అందవు. దీనివల్ల బ్లాడర్ ఎప్పుడూ నిండిపోయి ఉండి, మూత్రం వెనక్కి వెళుతుంది.
• మూత్రాన్ని ఎక్కువసేపు ఆపుకోవడం (Dysfunctional Voiding): కొంతమంది పిల్లలు ఆడుకునే హడావిడిలో లేదా బద్ధకం వల్ల మూత్రం వచ్చినా వెళ్లకుండా ఎక్కువసేపు ఆపుకుంటారు. ఇలా తరచుగా చేయడం వల్ల మూత్రాశయ కండరాలు దెబ్బతిని, రిఫ్లక్స్ కు దారి తీస్తుంది.
• తీవ్రమైన మలబద్ధకం (Severe Constipation): మలబద్ధకం సమస్య తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు, మలంతో నిండిన పెద్దపేగు ఉబ్బి, పక్కనే ఉన్న మూత్రాశయంపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని (Pressure) పెంచుతుంది. ఈ ఒత్తిడి వల్ల బ్లాడర్ పూర్తిగా ఖాళీ అవ్వలేక మూత్రం వెనక్కి ప్రవహిస్తుంది.
• మూత్రాశయ కండరాల వాపు: పదే పదే యూరినరీ ట్రాక్ట్ ఇన్ఫెక్షన్లు (UTIs) రావడం వల్ల మూత్రాశయ గోడలు వాచిపోయి, వాల్వ్ పనితీరు దెబ్బతిని సెకండరీ రిఫ్లక్స్ ఏర్పడవచ్చు.

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ లక్షణాలు

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ (Vesicoureteral Reflux – VUR) అనేది మూత్రాశయం (bladder) లోని మూత్రం సాధారణంగా బయటకు వెళ్లకుండా, తిరిగి పైకి అనగా మూత్రనాళాలు (ureters) మరియు కిడ్నీల వైపు వెనక్కి ప్రవహించే ఒక వైద్య పరిస్థితి. ఇది సాధారణంగా శిశువులు మరియు చిన్న పిల్లలలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

ఈ వ్యాధికి దానంతట అదే ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. కానీ, మూత్రం వెనక్కి వెళ్లడం వల్ల మూత్రనాళాల ఇన్ఫెక్షన్ (Urinary Tract Infection – UTI) వస్తుంది. ఆ ఇన్ఫెక్షన్ వల్లనే ప్రధానంగా లక్షణాలు బయటపడతాయి.

దీని లక్షణాలను వయస్సు మరియు పరిస్థితి తీవ్రతను బట్టి కింది విధంగా విభజించవచ్చు:

1. యూరినరీ ట్రాక్ట్ ఇన్ఫెక్షన్ (UTI) వల్ల వచ్చే సాధారణ లక్షణాలు:
పెద్ద పిల్లలు మరియు పెద్దవారిలో ఈ లక్షణాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి:

• మూత్రవిసర్జనలో మంట లేదా నొప్పి: మూత్రం పోసేటప్పుడు ఇబ్బందిగా అనిపించడం.
• తరచుగా మూత్ర విసర్జన: కొద్దికొద్దిగా, పదే పదే మూత్రానికి వెళ్లాల్సి రావడం.
• మూత్రం ఆపుకోలేకపోవడం (Urgency): మూత్రం వస్తోందనిపించగానే వెంటనే వెళ్లాలి అనే ఫీలింగ్ కలగడం, ఆపుకోవడం కష్టం అవ్వడం.
• మూత్రం రంగు మారడం: మూత్రం మబ్బుగా (cloudy) ఉండటం లేదా మూత్రంలో రక్తం పడటం.
• దుర్వాసన: మూత్రం నుండి అసాధారణమైన దుర్వాసన రావడం.
• నొప్పి: పొత్తికడుపు (lower abdomen) లేదా వీపు కింది భాగంలో (నడుము పక్కన) నొప్పిగా ఉండటం.
• జ్వరం: ఇన్ఫెక్షన్ కిడ్నీల వరకు చేరితే చలితో కూడిన తీవ్రమైన జ్వరం వస్తుంది.

2. పసిపిల్లలు మరియు చిన్న పిల్లలలో (Infants & Toddlers) లక్షణాలు:
చిన్న పిల్లలు తమకు ఎక్కడ నొప్పిగా ఉందో చెప్పలేరు కాబట్టి, వారిలో ఈ కింది లక్షణాలను గమనించవచ్చు:

• కారణం లేని జ్వరం: ఇతర జలుబు, దగ్గు లాంటి లక్షణాలు లేకుండా తరచుగా జ్వరం రావడం.
• ఆకలి మందగించడం: పాలు సరిగ్గా తాగకపోవడం లేదా ఆహారం తీసుకోకపోవడం.
• వాంతులు లేదా విరేచనాలు: ఎలాంటి జీర్ణ సమస్యలు లేకపోయినా వాంతులు చేసుకోవడం.
• బరువు పెరగకపోవడం: వయస్సుకు తగ్గట్లుగా సరైన బరువు పెరగకపోవడం (Failure to thrive).
• చిరాకు: ఎప్పుడూ ఏడుస్తూ, అసౌకర్యంగా లేదా చిరాకుగా ఉండటం.

3. దీర్ఘకాలిక లేదా తీవ్రమైన లక్షణాలు :
రిఫ్లక్స్ సమస్యను సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స చేయకపోతే, పదే పదే కిడ్నీలకు ఇన్ఫెక్షన్ సోకి, కిడ్నీలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంటుంది. అప్పుడు ఈ కింది లక్షణాలు కనిపించవచ్చు:

• అధిక రక్తపోటు (High Blood Pressure): కిడ్నీల పనితీరు తగ్గడం వల్ల బీపీ పెరగడం.
• ప్రోటీన్యూరియా: మూత్రం ద్వారా ప్రోటీన్లు శరీరంలో నుండి బయటకు పోవడం (మూత్రం నురగగా రావడం).
• మలబద్ధకం: VUR తో బాధపడే పిల్లల్లో మలబద్ధకం లేదా మలవిసర్జన సమస్యలు కూడా తరచుగా కనిపిస్తాయి.
• బెడ్ వెట్టింగ్: వయసు పెరిగినా నిద్రలో మూత్రం పోయడం (Enuresis).

గమనిక: పైన పేర్కొన్న లక్షణాలు, ముఖ్యంగా చిన్న పిల్లలలో పదే పదే జ్వరం లేదా మూత్రవిసర్జన సమయంలో ఏడవడం వంటివి గమనిస్తే, ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే పీడియాట్రిషియన్ (పిల్లల వైద్యులు) లేదా యూరాలజిస్ట్ ను సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం. అల్ట్రాసౌండ్ లేదా MCU (Micturating Cystourethrogram) వంటి పరీక్షల ద్వారా డాక్టర్లు ఈ సమస్యను కచ్చితంగా నిర్ధారిస్తారు.

ఈ లక్షణాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయా?
వెంటనే మా వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి!

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ నిర్ధారణ

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ (VUR) ను నిర్ధారించడానికి వైద్యులు కొన్ని ప్రత్యేకమైన ఇమేజింగ్ మరియు ల్యాబ్ పరీక్షలు నిర్వహిస్తారు. ముఖ్యంగా పదే పదే మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్లు (UTIs) వస్తున్న చిన్న పిల్లలలో ఈ వ్యాధి ఉందేమో అని తెలుసుకోవడానికి ఈ పరీక్షలు చాలా అవసరం.
కిడ్నీలకు ఇన్ఫెక్షన్ ఎంతవరకు వ్యాపించింది, కిడ్నీలు ఏమైనా దెబ్బతిన్నాయా అనేది కూడా ఈ పరీక్షల ద్వారానే తెలుస్తుంది. దీని నిర్ధారణ కోసం ప్రధానంగా చేసే పరీక్షల వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. ప్రాథమిక పరీక్షలు (Initial Tests)
ఏదైనా ఇమేజింగ్ పరీక్ష చేయడానికి ముందు, అసలు ఇన్ఫెక్షన్ ఉందో లేదో తెలుసుకోవడానికి వైద్యులు ఈ కింది ల్యాబ్ పరీక్షలు చేస్తారు:

• మూత్ర పరీక్ష (Urinalysis): మూత్రంలో రక్తం, చీము లేదా బ్యాక్టీరియా ఉన్నాయో లేదో తెలుసుకోవడానికి ఈ పరీక్ష చేస్తారు.
• యూరిన్ కల్చర్ (Urine Culture): మూత్రంలో ఏ రకమైన బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్‌కు కారణం అవుతుందో, దానికి ఏ యాంటీబయాటిక్ పనిచేస్తుందో నిర్ధారించడానికి కల్చర్ పరీక్ష చేస్తారు.

2. ఇమేజింగ్ పరీక్షలు (Imaging Tests – ప్రధాన నిర్ధారణ)
VUR ను కచ్చితంగా నిర్ధారించడానికి ఈ కింది ఇమేజింగ్ పరీక్షలు అత్యంత కీలకం:
కిడ్నీ అల్ట్రాసౌండ్ (Renal and Bladder Ultrasound): ఇది సాధారణంగా డాక్టర్లు సూచించే మొట్టమొదటి పరీక్ష.

• ఎలా చేస్తారు?: ఇది ఎలాంటి నొప్పి లేకుండా, రేడియేషన్ లేకుండా చేసే స్కాన్ (Non-invasive). సౌండ్ వేవ్స్ ద్వారా కిడ్నీలు మరియు మూత్రాశయం యొక్క చిత్రాలను తీస్తారు.
• ఏమి తెలుస్తుంది?: కిడ్నీల పరిమాణం ఎలా ఉంది, మూత్రం వెనక్కి తన్నడం వల్ల కిడ్నీలలో ఏమైనా వాపు (Hydronephrosis) వచ్చిందా అనేది దీని ద్వారా తెలుస్తుంది. అయితే, ఈ పరీక్ష కేవలం కిడ్నీ వాపును చూపిస్తుందే కానీ, VUR ని కచ్చితంగా నిర్ధారించలేదు.

3.వాయిడింగ్ సిస్టోయురెత్రోగ్రామ్ (Voiding Cystourethrogram – VCUG / MCU) : ఇది VUR ను కచ్చితంగా నిర్ధారించే అత్యంత ముఖ్యమైన పరీక్ష . దీనినే MCU (Micturating Cystourethrogram) అని కూడా అంటారు.

• ఎలా చేస్తారు?: ఒక సన్నటి ట్యూబ్ (క్యాథెటర్) ను మూత్రనాళం ద్వారా మూత్రాశయంలోకి పంపిస్తారు. దాని ద్వారా ఒక ప్రత్యేకమైన లిక్విడ్ (Contrast Dye) ను మూత్రాశయంలోకి నింపుతారు. మూత్రాశయం నిండుతున్నప్పుడు, మరియు పిల్లలు మూత్రం పోస్తున్నప్పుడు (Voiding) ఎక్స్-రే (X-ray) తీస్తారు.
• ఏమి తెలుస్తుంది?: డై (Dye) మూత్రాశయం నుండి పైకి కిడ్నీల వైపు వెనక్కి వెళ్తుందో లేదో ఈ ఎక్స్-రే లో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అలాగే వ్యాధి తీవ్రతను బట్టి గ్రేడ్ (Grade 1 నుండి Grade 5 వరకు) నిర్ధారిస్తారు.

4. రాడియోన్యూక్లైడ్ సిస్టోగ్రామ్ (Radionuclide Cystogram – RNC) : ఇది దాదాపు VCUG లాంటిదే కానీ ఇందులో ఎక్స్-రే కు బదులుగా తక్కువ మోతాదులో రేడియేషన్ ఉండే పదార్థాన్ని వాడతారు.

• ఎలా చేస్తారు?: క్యాథెటర్ ద్వారా రేడియోయాక్టివ్ ట్రేసర్‌ను మూత్రాశయంలోకి పంపి, న్యూక్లియర్ స్కానర్ ద్వారా మూత్రం వెనక్కి ప్రవహిస్తుందో లేదో గమనిస్తారు.
• ప్రయోజనం: VCUG తో పోలిస్తే ఇందులో రేడియేషన్ చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి చికిత్స తర్వాత పరిస్థితి మెరుగైందో లేదో తెలుసుకోవడానికి (Follow-up) ఈ పరీక్షను ఎక్కువగా వాడతారు.

5. DMSA స్కాన్ (DMSA Kidney Scan): వ్యాధి కచ్చితంగా నిర్ధారణ అయిన తర్వాత, కిడ్నీలకు ఎంత నష్టం జరిగిందో తెలుసుకోవడానికి ఈ పరీక్ష చేస్తారు.

• ఎలా చేస్తారు?: సిరల ద్వారా (IV) ఒక రేడియోయాక్టివ్ పదార్థాన్ని (DMSA) రక్తంలోకి పంపిస్తారు. అది కిడ్నీలకు చేరుకున్న తర్వాత ప్రత్యేక కెమెరాలతో చిత్రాలను తీస్తారు.
• ఏమి తెలుస్తుంది?: పదే పదే ఇన్ఫెక్షన్ రావడం వల్ల కిడ్నీలపై ఏమైనా మచ్చలు (Renal Scarring) పడ్డాయా, రెండు కిడ్నీలు ఎంత శాతం సమర్థవంతంగా పనిచేస్తున్నాయి అనే విషయాలు స్పష్టంగా తెలుస్తాయి.

గమనిక: VUR నిర్ధారణ జరిగిన వెంటనే ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. వయసు పెరిగే కొద్దీ పిల్లలలో తక్కువ గ్రేడ్ (Grade 1 లేదా 2) రిఫ్లక్స్ దానంతట అదే తగ్గిపోవచ్చు. కచ్చితమైన వివరాల కోసం పీడియాట్రిక్ నెఫ్రాలజిస్ట్ (పిల్లల కిడ్నీ వ్యాధుల నిపుణులు) లేదా యూరాలజిస్ట్ ను సంప్రదించండి.

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ చికిత్స

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ (VUR) చికిత్సా విధానం అనేది పిల్లల వయస్సు, వ్యాధి తీవ్రత (గ్రేడ్ 1 నుండి 5 వరకు), మరియు వారికి ఎన్నిసార్లు ఇన్ఫెక్షన్లు (UTIs) వస్తున్నాయి అనే అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

దీని చికిత్సను ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా విభజించవచ్చు:

1. మందులు లేకుండా పర్యవేక్షణ
తేలికపాటి సమస్య ఉన్నవారికి (గ్రేడ్ 1 మరియు 2) సాధారణంగా వెంటనే ఎలాంటి శస్త్రచికిత్స అవసరం లేదు.

• కారణం: చాలా మంది పిల్లలలో వయస్సు పెరిగే కొద్దీ మూత్రాశయం మరియు మూత్రనాళాల మధ్య ఉన్న వాల్వ్ బలోపేతం అవుతుంది. దీనివల్ల VUR దానంతట అదే తగ్గిపోతుంది.
• ఏం చేస్తారు?: డాక్టర్లు క్రమం తప్పకుండా పిల్లలకు మూత్ర పరీక్షలు మరియు కిడ్నీ అల్ట్రాసౌండ్ చేస్తూ కిడ్నీలు సురక్షితంగా ఉన్నాయో లేదో గమనిస్తుంటారు.

2. మందులతో చికిత్స

• కిడ్నీలు డ్యామేజ్ అవ్వకుండా కాపాడటమే ఈ చికిత్స ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
• యాంటీబయాటిక్స్ వాడకం: మూత్రం వెనక్కి వెళ్లడం వల్ల కిడ్నీ ఇన్ఫెక్షన్లు రాకుండా ఆపడానికి వైద్యులు తక్కువ మోతాదులో యాంటీబయాటిక్స్‌ను ప్రతిరోజూ ఇస్తారు.
• ఎంతకాలం వాడాలి?: సమస్య దానంతట అదే తగ్గే వరకు లేదా వయస్సు పెరిగి వ్యాధి నయమయ్యే వరకు ఈ మందులను క్రమం తప్పకుండా వాడాల్సి ఉంటుంది.

3. శస్త్రచికిత్స
వ్యాధి తీవ్రత ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు (గ్రేడ్ 4 మరియు 5), లేదా యాంటీబయాటిక్స్ వాడుతున్నా పదే పదే కిడ్నీ ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తున్నప్పుడు శస్త్రచికిత్స తప్పనిసరి అవుతుంది. ఇది ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా ఉంటుంది:
ఎండోస్కోపిక్ సర్జరీ (Deflux Procedure)
ఇది కోత లేకుండా, తక్కువ నొప్పితో జరిగే చిన్న ప్రక్రియ. దీనికి ఆసుపత్రిలో ఎక్కువ రోజులు ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.

• ఎలా చేస్తారు?: డాక్టర్లు మూత్రనాళం (urethra) ద్వారా సిస్టోస్కోప్ అనే ఒక చిన్న కెమెరా ఉన్న ట్యూబ్‌ను పంపిస్తారు. మూత్రనాళం మరియు మూత్రాశయం కలిసే చోట (వాల్వ్ దగ్గర) ఒక ప్రత్యేకమైన జెల్ (Deflux bulking agent) ను ఇంజెక్ట్ చేస్తారు.
  
• ప్రయోజనం: ఈ జెల్ వాల్వ్ పైభాగంలో ఒక చిన్న ఉబ్బెత్తును సృష్టించి, వాల్వ్‌ను గట్టిగా మూసుకునేలా చేస్తుంది. దీనివల్ల మూత్రం తిరిగి వెనక్కి వెళ్లకుండా ఆగిపోతుంది.

యురేటరల్ రీఇంప్లాంటేషన్ (Ureteral Reimplantation)
వాల్వ్ పూర్తిగా దెబ్బతిన్నప్పుడు లేదా ఎండోస్కోపిక్ సర్జరీ ఫలితం ఇవ్వనప్పుడు ఈ పద్ధతిని వాడతారు. ఇది ఎంతో సమర్థవంతమైన శాశ్వత పరిష్కారం.

• ఎలా చేస్తారు?: ఇందులో మూత్రాశయానికి కనెక్ట్ అయి ఉన్న మూత్రనాళాన్ని (Ureter) జాగ్రత్తగా తీసివేసి, మూత్రాశయం గోడలోపల ఒక కొత్త సొరంగం (tunnel) లాగా సృష్టించి, దాన్ని తిరిగి వేరే కోణంలో అతికిస్తారు.
• ప్రయోజనం: దీనివల్ల ఒక సహజమైన వాల్వ్ సిస్టమ్ తయారవుతుంది. మూత్రాశయం నిండినప్పుడు ఆ ఒత్తిడికి వాల్వ్ మూసుకుపోయి మూత్రం వెనక్కి వెళ్లకుండా చేస్తుంది. ఇది ఓపెన్ సర్జరీ ద్వారా గానీ, లేదా ల్యాపరోస్కోపిక్ / రోబోటిక్ పద్ధతిలో గానీ చేయవచ్చు.

ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు:
పిల్లలకు ఏ చికిత్స జరుగుతున్నప్పటికీ, మలబద్ధకం రాకుండా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. మలబద్ధకం వల్ల మూత్రాశయంపై ఒత్తిడి పడి రిఫ్లక్స్ తీవ్రమవుతుంది. అలాగే, పిల్లలు ఆడుకుంటూ మూత్రం ఎక్కువసేపు ఆపుకోకుండా, తరచుగా బాత్రూమ్‌కి వెళ్లేలా అలవాటు చేయాలి.

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ రాకుండా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ (Vesicoureteral Reflux – VUR) రెండు రకాలుగా వస్తుంది: పుట్టుకతో వచ్చే వాల్వ్ లోపాల వల్ల వచ్చేది), మరియు మూత్ర నాళాల్లో ఇన్ఫెక్షన్లు లేదా బ్లాడర్ సమస్యల వల్ల వచ్చేది. పుట్టుకతో వచ్చే సమస్యను మనం నివారించలేము కానీ, సెకండరీ VUR రాకుండా మరియు ఉన్న సమస్య తీవ్రమై కిడ్నీలు దెబ్బతినకుండా కింది జాగ్రత్తలు తీసుకోవచ్చు.

1. యూరినరీ ట్రాక్ట్ ఇన్ఫెక్షన్ల (UTI) నివారణ
VUR తీవ్రతను పెంచే లేదా కిడ్నీల డ్యామేజ్‌కు దారితీసే ప్రధాన కారణం మూత్ర నాళాల ఇన్ఫెక్షన్లు.

• పిల్లలకు మూత్రంలో మంట, దుర్వాసన, తరచుగా జ్వరం రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
• ఇన్ఫెక్షన్ సోకినట్లు నిర్ధారణ అయితే, డాక్టర్ సూచించిన యాంటీబయాటిక్స్ కోర్సును మధ్యలో ఆపకుండా పూర్తిగా వాడాలి.

2. సరైన మోతాదులో నీరు త్రాగడం

• ప్రతిరోజూ తగినంత నీరు త్రాగడం వల్ల మూత్రాశయం నిండి, ఎప్పటికప్పుడు మూత్రం ద్వారా బ్యాక్టీరియా బయటకు వెళ్లిపోతుంది. దీనివల్ల ఇన్ఫెక్షన్ల ముప్పు బాగా తగ్గుతుంది. పిల్లలకు పండ్ల రసాలు, మజ్జిగ వంటివి కూడా ఇవ్వవచ్చు.

3. సరైన మూత్ర విసర్జన అలవాట్లు

• మూత్రాన్ని ఆపుకోకూడదు: పిల్లలు ఆడుకుంటూ మూత్రానికి వెళ్లడం మర్చిపోతుంటారు. మూత్రాన్ని ఎక్కువసేపు ఆపుకోవడం వల్ల బ్లాడర్ మీద ఒత్తిడి పెరిగి మూత్రం వెనక్కి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది. ప్రతి 2-3 గంటలకోసారి వారిని వాష్‌రూమ్‌కి పంపేలా అలవాటు చేయాలి.
• బ్లాడర్ పూర్తిగా ఖాళీ చేయడం (Double Voiding): మూత్రం పోసేటప్పుడు కంగారు పడకుండా బ్లాడర్ పూర్తిగా ఖాళీ అయ్యేలా చూసుకోవాలి. అవసరమైతే ఒకసారి మూత్రం పోశాక నిల్చుని, మళ్లీ కూర్చొని మిగిలిన మూత్రాన్ని కూడా విసర్జించడం మంచిది.

4. మలబద్ధకం లేకుండా చూసుకోవడం

• మలబద్ధకం ఉన్నప్పుడు, మలంతో నిండిన పెద్దపేగు బ్లాడర్ మీద విపరీతమైన ఒత్తిడిని పెంచుతుంది. దీనివల్ల మూత్రాశయం సరిగ్గా ఖాళీ అవ్వదు, ఇది రిఫ్లక్స్‌కు దారితీయవచ్చు.
• ఇది నివారించడానికి పీచు పదార్థాలు (ఫైబర్) ఎక్కువగా ఉండే పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు ఆహారంలో తప్పనిసరిగా చేర్చాలి.

5. వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత

• ముందు నుంచి వెనకకు తుడవడం: ముఖ్యంగా ఆడపిల్లల్లో, మలవిసర్జన లేదా మూత్ర విసర్జన తర్వాత శుభ్రం చేసుకునేటప్పుడు ముందు నుంచి వెనకకు తుడవాలి. వెనక నుంచి ముందుకు తుడవడం వల్ల మలంలోని బ్యాక్టీరియా మూత్ర నాళాల్లోకి ప్రవేశించి ఇన్ఫెక్షన్లకు కారణమవుతుంది.
• లోదుస్తులు: పిల్లలకు కాటన్ లోదుస్తులను మాత్రమే వాడాలి. ఇవి గాలి ఆడేలా చేసి బ్యాక్టీరియా పెరగకుండా ఆపుతాయి. బిగుతుగా ఉండే దుస్తులను నివారించండి.

6. గర్భధారణ సమయంలో జాగ్రత్తలు

• ప్రైమరీ VUR పుట్టుకతోనే వస్తుంది కాబట్టి, గర్భధారణ సమయంలో క్రమం తప్పకుండా అల్ట్రాసౌండ్ (Ultrasound) స్కానింగ్ చేయించుకోవాలి. దీని ద్వారా కడుపులోని బిడ్డకు కిడ్నీ లేదా మూత్ర నాళాల వాపు (Hydronephrosis) ఉందేమో ముందే గుర్తించి, పుట్టిన వెంటనే తగిన చికిత్స అందించవచ్చు.

7. క్రమం తప్పని వైద్య పర్యవేక్షణ

• మీ కుటుంబంలో ఎవరికైనా గతంలో VUR సమస్య ఉంటే, పుట్టిన పిల్లలకు ముందే స్కానింగ్ చేయించడం సురక్షితం.
• కిడ్నీకి సంబంధించిన ఏ చిన్న అనుమానం ఉన్నా, సొంత వైద్యం చేసుకోకుండా పీడియాట్రిక్ యూరాలజిస్ట్ (Pediatric Urologist) లేదా నెఫ్రాలజిస్ట్‌ను సంప్రదించి అల్ట్రాసౌండ్ లేదా MCU (Micturating Cystourethrogram) పరీక్షలు చేయించాలి.

ఈ జాగ్రత్తలు పాటించడం ద్వారా మూత్ర నాళాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు మరియు VUR వల్ల భవిష్యత్తులో కిడ్నీలు దెబ్బతినే ప్రమాదాన్ని పూర్తిగా అరికట్టవచ్చు.

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ పెద్దవారిలో కూడా వస్తుందా?

అవును, వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ (VUR) పెద్దవారిలో కూడా వస్తుంది. సాధారణంగా ఈ సమస్య చిన్నపిల్లల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది కాబట్టి ఇది కేవలం పిల్లల జబ్బు అని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ, పెద్దవారిలో కూడా ఈ సమస్య వస్తుంది. పెద్దవారిలో ఇది రావడానికి గల కారణాలు, లక్షణాలు మరియు చికిత్స వివరాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి:

పెద్దవారిలో VUR రావడానికి కారణాలు
పెద్దవారిలో ఈ సమస్యను ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు:

1. చిన్నప్పటి సమస్య కొనసాగడం (Unresolved Primary VUR)
కొంతమందికి పుట్టుకతోనే మూత్రాశయం వాల్వ్‌లో లోపం ఉంటుంది. కానీ చిన్న వయసులో అది బయటపడదు లేదా ఎలాంటి లక్షణాలు చూపించదు. వయసు పెరిగేకొద్దీ, తరచుగా కిడ్నీ ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తున్నప్పుడు పరీక్షలు చేస్తే అప్పుడు ఈ రిఫ్లక్స్ ఉన్నట్లు మొదటిసారిగా నిర్ధారణ అవుతుంది.

2. కొత్తగా ఏర్పడే సమస్య (Secondary VUR)
పెద్దయ్యాక వేరే ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల మూత్రాశయం (Bladder) సరిగ్గా పనిచేయకపోవడం వల్ల ఈ సమస్య వస్తుంది. దీనికి ప్రధాన కారణాలు:

• ప్రోస్టేట్ గ్రంధి సమస్యలు (Enlarged Prostate – BPH): వయసు పైబడిన మగవారిలో ప్రోస్టేట్ గ్రంధి పెరగడం వల్ల మూత్రం బయటకు వెళ్లడానికి అడ్డంకి ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల మూత్రాశయంలో విపరీతమైన ఒత్తిడి పెరిగి మూత్రం వెనక్కి (కిడ్నీల వైపు) నెట్టబడుతుంది.
• నరాల సమస్యలు (Neurogenic Bladder): దీర్ఘకాలిక మధుమేహం (Diabetes), వెన్నుపాముకు గాయాలు (Spinal cord injuries), పక్షవాతం (Stroke) లేదా మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ వంటి నరాల వ్యాధుల వల్ల బ్లాడర్ కండరాలు సరిగ్గా పనిచేయవు. దీనివల్ల బ్లాడర్ పూర్తిగా ఖాళీ అవ్వక మూత్రం వెనక్కి వెళ్తుంది.
• మూత్ర నాళాల్లో అడ్డంకులు (Strictures): మూత్రం బయటకు వచ్చే దారి (Urethra) కుచించుకుపోయినప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
• సర్జరీలు లేదా గాయాలు: గతంలో మూత్రాశయం లేదా పెల్విక్ భాగంలో (గర్భాశయం లేదా ఇతర అవయవాలకు) ఏవైనా సర్జరీలు జరిగినప్పుడు పొరపాటున వాల్వ్ దెబ్బతిని రిఫ్లక్స్ మొదలవ్వవచ్చు.

పెద్దవారిలో కనిపించే లక్షణాలు
పిల్లలలో లాగే పెద్దవారిలో కూడా VUR నేరుగా ఎలాంటి లక్షణాలను చూపించదు, కానీ దాని వల్ల వచ్చే దుష్ప్రభావాల వల్ల కింది లక్షణాలు కనిపిస్తాయి:

• తరచుగా ఇన్ఫెక్షన్లు (Recurrent UTIs): మందులు వాడినా పదే పదే మూత్ర నాళాలు లేదా కిడ్నీల ఇన్ఫెక్షన్లు రావడం.
• నడుము నొప్పి (Flank Pain): ముఖ్యంగా మూత్రం పోస్తున్నప్పుడు లేదా పోసిన వెంటనే వీపు కింది భాగంలో (కిడ్నీల దగ్గర లేదా పక్కటెముకల కింద) నొప్పి రావడం. ఇది VUR కి ఒక ముఖ్యమైన సంకేతం.
• అధిక రక్తపోటు (High Blood Pressure): మూత్రం వెనక్కి వెళ్లడం వల్ల కిడ్నీలకు మచ్చలు (Renal Scarring) ఏర్పడి డ్యామేజ్ అవుతాయి. కిడ్నీలు దెబ్బతినడం మొదలైనప్పుడు అకస్మాత్తుగా బీపీ పెరుగుతుంది.
• జ్వరం మరియు చలి: కిడ్నీ ఇన్ఫెక్షన్ (Pyelonephritis) సోకినప్పుడు విపరీతమైన చలితో కూడిన జ్వరం వస్తుంది.
• మూత్రంలో మార్పులు: మూత్రం నురుగుగా రావడం (ప్రొటీన్ పోవడం వల్ల) లేదా రంగు మారడం జరుగుతుంది.

చికిత్స విధానాలు
పెద్దవారిలో సమస్యకు గల మూల కారణాన్ని బట్టి యూరాలజిస్ట్ (Urologist) చికిత్స అందిస్తారు:

1. మూల కారణానికి చికిత్స: ఒకవేళ ప్రోస్టేట్ గ్రంధి పెరగడం వల్ల లేదా మూత్రనాళంలో అడ్డంకి వల్ల ఈ సమస్య వస్తే, ముందు ఆ అడ్డంకిని తొలగించడానికి మందులు లేదా చిన్న సర్జరీ చేస్తారు. అడ్డంకి తొలిగిపోతే VUR దానంతట అదే తగ్గిపోతుంది.
2. నరాల సమస్యలకు మందులు: న్యూరోజెనిక్ బ్లాడర్ ఉన్నవారికి, బ్లాడర్ ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి మరియు బ్లాడర్ రిలాక్స్ అవ్వడానికి ప్రత్యేకమైన మందులు లేదా బొటాక్స్ (Botox) ఇంజెక్షన్లు ఇస్తారు. అవసరమైతే స్వయంగా క్యాథెటర్ (CIC) వేసుకుని మూత్రాన్ని ఖాళీ చేసే పద్ధతిని నేర్పిస్తారు.
3. యాంటీబయాటిక్స్: కిడ్నీలకు సోకిన ఇన్ఫెక్షన్ తగ్గడానికి మరియు మళ్లీ రాకుండా నిరోధించడానికి తక్కువ డోస్‌లో యాంటీబయాటిక్స్ ఇస్తారు.
4. సర్జరీ లేదా ఎండోస్కోపిక్ చికిత్స: సమస్య చాలా తీవ్రంగా ఉండి, కిడ్నీలు పాడయ్యే ప్రమాదం ఉంటే వాల్వ్ దగ్గర మూత్రం వెనక్కి రాకుండా ఆపడానికి ఎండోస్కోపీ ద్వారా ఒక జెల్ లాంటి పదార్థాన్ని ఇన్‌జెక్ట్ చేయడం (Deflux Injection) లేదా మూత్రనాళాన్ని బ్లాడర్‌కు సరికొత్తగా అమర్చే సర్జరీ (Ureteral Reimplantation) చేస్తారు.

పెద్దవారిలో పదే పదే యూరిన్ ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తున్నా లేదా మూత్రం పోసేటప్పుడు నడుము నొప్పి
వస్తున్నా నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే డాక్టర్‌ను సంప్రదించి అల్ట్రాసౌండ్ స్కానింగ్ చేయించుకోవడం చాలా అవసరం.

ఇది గుర్తుంచుకోండి!

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ (VUR) అనగానే కంగారు పడాల్సిన అవసరం లేదు. సరైన సమయంలో సమస్యను గుర్తించడం, డాక్టర్ సలహాలను క్రమం తప్పకుండా పాటించడం ద్వారా దీనిని సులభంగా జయించవచ్చు. ముఖ్యంగా పిల్లల్లో పదే పదే వచ్చే మూత్రనాళాల ఇన్ఫెక్షన్లను (UTIs) నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో కిడ్నీలపై పడే ప్రభావాన్ని పూర్తిగా అరికట్టవచ్చు. పెద్దవారిలో కూడా మూత్ర విసర్జన సమయంలో నడుము నొప్పి లేదా తరచుగా ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తుంటే, వెంటనే సరైన పరీక్షలు చేయించుకోవడం ఉత్తమం. ఈ సమస్యకు చిన్నపాటి మందుల (Antibiotics) నుండి అధునాతన ఎండోస్కోపిక్ మరియు రోబోటిక్ చికిత్సల వరకు VUR కి అత్యంత సురక్షితమైన పరిష్కారాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కాబట్టి, భయపడకుండా అవగాహన పెంచుకుందాం, సరైన జాగ్రత్తలతో కిడ్నీల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుందాం!

వెసికోయురేటరల్ రిఫ్లక్స్ సమస్య ఉన్న పిల్లల్లో ప్రారంభ దశలో ఎలాంటి లక్షణాలు లేకపోవచ్చు, కానీ దీర్ఘకాలంలో ఇది కిడ్నీల పనితీరును దెబ్బతీస్తుంది. సరైన సమయంలో ఈ సమస్యను గుర్తించి చికిత్స అందించడం ద్వారా మీ పిల్లల కిడ్నీలను సురక్షితంగా కాపాడుకోండి. అనుభవజ్ఞులైన నిపుణుల సలహా కొరకు +918065906165 కి కాల్ చేయగలరు.