Select Page

నిద్రలో అకస్మాత్తుగా శ్వాస అందడం లేదా? ఈ పరిస్థితి స్లీప్ అప్నియా కావచ్చు

నిద్రలో అకస్మాత్తుగా శ్వాస అందడం లేదా? ఈ పరిస్థితి స్లీప్ అప్నియా కావచ్చు

u003cpu003eమన రక్తంలో ప్రధానంగా నాలుగు ముఖ్య భాగాలు ఉంటాయి. ఇవి ప్లాస్మా, ఎర్ర రక్తకణాలు, తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్‌లెట్స్. రక్తంలో ఎర్ర రక్తకణాలు 44 శాతం ఉంటాయి. ఇవి ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు ఆక్సిజన్‌ను (హేమోగ్లోబిన్ ద్వారా) సరఫరా చేస్తాయి. ఎర్ర రక్త కణాల ఆకారం చాలా ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది, వీటిని శాస్త్రీయంగా ద్విపుటాకారము (Biconcave Disk) అని అంటారు.దీనిని సరళంగా చెప్పాలంటే, ఇది గుండ్రంగా, డోనట్ ఆకారంలో ఉంటుంది, కానీ మధ్యలో రంధ్రం ఉండదు.పక్క నుండి చూసినప్పుడు, కణం యొక్క అంచులు మందంగా ఉండి, మధ్య భాగం లోపలికి నొక్కినట్లుగా ఉంటుంది.u003c/pu003enu003cpu003eస్పిరోసైటోసిస్ (Spherocytosis) అనేది ఒక రకమైన u003ca href=u0022https://www.yashodahospitals.com/te/blog/the-hemoglobin-levels-are-very-low-in-iron-deficiency-anemia/u0022u003eరక్తహీనతu003c/au003e . ఈ స్థితిలో, సాధారణంగా ద్విపుటాకారంలో ఉండాల్సిన ఎర్ర రక్త కణాలు వాటి ఆకారాన్ని కోల్పోయి, గుండ్రటి బంతిలాంటి ఆకారంలోకి మారిపోతాయి. అందుకే దీనికి స్పిరోసైటోసిస్ (స్పియర్ అంటే గోళం/బంతి) అనే పేరు వచ్చింది.u003c/pu003e

నిద్ర అంటే శరీరానికి మరియు మెదడుకు లభించే గొప్ప ప్రశాంతత. కానీ కొందరికి నిద్రలో ఉన్నప్పుడు శ్వాస పదేపదే ఆగిపోతూ ఉండవచ్చు. దీనివలన వారు నిద్రలో నుండి అకస్మాత్తుగా మెలకువ వస్తుంది. దీనినే వైద్య పరిభాషలో ‘స్లీప్ అప్నియా’ (Sleep Apnea) అంటారు. చాలామంది దీనిని కేవలం ‘గురక’ అనుకుని నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కానీ, ఇది గురక కంటే చాలా ప్రమాదకరమైనది. రాత్రంతా పడుకున్నా ఉదయం లేవగానే అలసటగా అనిపించడం, పగటిపూట ఎక్కువగా నిద్ర రావడం వంటివి దీని ప్రధాన సంకేతాలు. అసలు స్లీప్ ఆప్నియ ఎందుకు వస్తుంది? దీనివల్ల ఆరోగ్యంపై పడే ప్రభావం ఏంటి? మరియు దీనిని ఎలా అధిగమించాలో ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకుందాం.

స్లీప్ అప్నియా అంటే?

స్లీప్ అప్నియా (Sleep Apnea) అనేది నిద్రలో సంభవించే ఒక తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్య. ఇందులో నిద్రపోతున్నప్పుడు శ్వాస పదేపదే ఆగిపోతూ, మళ్లీ మొదలవుతూ ఉంటుంది. దీనివల్ల శరీరానికి, ముఖ్యంగా మెదడుకు అందాల్సిన ఆక్సిజన్ సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడుతుంది.

స్లీప్ అప్నియా రకాలు

నిద్రలో శ్వాస సరిగ్గా అందకపోవడాన్ని స్లీప్ అప్నియా (Sleep Apnea) అంటారు. ఇందులో ప్రధానంగా మూడు రకాలు ఉన్నాయి. వాటి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

1. అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ అప్నియా (Obstructive Sleep Apnea – OSA)

ఇది అత్యంత సాధారణమైన రకం. నిద్రపోతున్నప్పుడు గొంతులో జమ అయిన కొవ్వు మరియు గొంతులో ఉన్న కండరాలు అతిగా రిలాక్స్ అయ్యి, గాలి వెళ్లే మార్గాన్ని అడ్డుకోవడం వల్ల ఇది జరుగుతుంది.

  • ఏం జరుగుతుంది: శ్వాసనాళం మూసుకుపోవడం వల్ల ఊపిరితిత్తులకు అందాల్సిన గాలి ఆగిపోతుంది. దీనివల్ల రక్తంలో ఆక్సిజన్ స్థాయి తగ్గుతుంది.
  • లక్షణాలు: గట్టిగా గురక పెట్టడం, నిద్రలో అకస్మాత్తుగా శ్వాస ఆగిపోయి ఉలిక్కిపడి లేవడం.
  • కారణాలు: అధిక బరువు (మెడ భాగంలో కొవ్వు పేరుకుపోవడం), గొంతు నిర్మాణం, నోటి మరియు ముక్కులోని ఎముకల అరమరిక బేధాలు, లేదా టాన్సిల్స్ పెరగడం.

2. సెంట్రల్ స్లీప్ అప్నియా (Central Sleep Apnea – CSA)

ఇది శ్వాసనాళం వల్ల వచ్చే సమస్య కాదు, ఇది మెదడుకు సంబంధించిన సమస్య.

  • ఏం జరుగుతుంది: శ్వాసను నియంత్రించే కండరాలకు మెదడు సరైన సంకేతాలను పంపదు. అంటే, శరీరం శ్వాస తీసుకోవడం కాసేపు మర్చిపోయినట్లు అవుతుంది.
  • లక్షణాలు: గురక అంతగా ఉండకపోవచ్చు, కానీ నిద్ర మధ్యలో మెలుకువ రావడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం జరుగుతుంది.
  • కారణాలు: గుండె వైఫల్యం (Heart failure), స్ట్రోక్ (Stroke), లేదా కొన్ని రకాల మందుల ప్రభావం.

3. కాంప్లెక్స్ స్లీప్ అప్నియా (Complex Sleep Apnea Syndrome)

దీనిని ‘ట్రీట్‌మెంట్-ఎమర్జెంట్ సెంట్రల్ స్లీప్ అప్నియా’ అని కూడా పిలుస్తారు.

  • ఏం జరుగుతుంది: ఒక వ్యక్తికి అబ్స్ట్రక్టివ్ (OSA) మరియు సెంట్రల్ (CSA) స్లీప్ అప్నియా లక్షణాలు రెండూ కలిపి ఉన్నప్పుడు దీనిని కాంప్లెక్స్ స్లీప్ అప్నియా అంటారు.
  • గమనిక: సాధారణంగా OSA కోసం చికిత్స తీసుకుంటున్నప్పుడు (ఉదాహరణకు CPAP మెషిన్ వాడుతున్నప్పుడు), సెంట్రల్ స్లీప్ అప్నియా లక్షణాలు బయటపడతాయి.

స్లీప్ అప్నియా కారణాలు

స్లీప్ అప్నియా రావడానికి వివిధ రకాల శారీరక మరియు ఆరోగ్య సంబంధిత కారణాలు ఉంటాయి. మనం పైన చెప్పుకున్న మూడు రకాలను బట్టి కారణాలు మారుతుంటాయి. వాటి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

1. అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ అప్నియా (OSA) రావడానికి కారణాలు

ఇది ప్రధానంగా శ్వాస మార్గంలో అడ్డంకులు ఏర్పడటం వల్ల వస్తుంది:

  • అధిక బరువు (Obesity): స్లీప్ అప్నియాకు ఇది అతి ముఖ్యమైన కారణం. మెడ చుట్టూ కొవ్వు పేరుకుపోవడం వల్ల పడుకున్నప్పుడు శ్వాసనాళంపై ఒత్తిడి పడి గాలి వెళ్లే మార్గం ఇరుకుగా మారుతుంది.
  • శరీర నిర్మాణం: కొంతమందికి పుట్టుకతోనే గొంతు ఇరుకుగా ఉండటం, నాలుక పెద్దదిగా ఉండటం లేదా టాన్సిల్స్ (Tonsils) పెద్దవిగా ఉండటం వల్ల గాలి సరిగ్గా ఆడదు.
  • వయస్సు: వయస్సు పెరిగే కొద్దీ గొంతులోని కండరాలు పట్టు కోల్పోయి వదులవుతాయి, దీనివల్ల నిద్రలో అవి శ్వాసనాళాన్ని అడ్డుకుంటాయి.
  • మద్యపానం మరియు ధూమపానం: ఆల్కహాల్ గొంతు కండరాలను అతిగా రిలాక్స్ చేస్తుంది. అలాగే ధూమపానం వల్ల శ్వాసనాళాల్లో వాపు (Inflammation) వచ్చి గాలి మార్గం ఇబ్బందిగా మారుతుంది.
  • ముక్కు సమస్యలు: ముక్కు లోపల ఎముక పక్కకు జరగడం (Deviated Septum) లేదా అలర్జీల వల్ల ముక్కు దిబ్బడ వేయడం కూడా ఒక కారణం కావచ్చు.

2. సెంట్రల్ స్లీప్ అప్నియా (CSA) రావడానికి కారణాలు

ఇది మెదడు నుంచి సంకేతాలు అందకపోవడం వల్ల వస్తుంది:

  • గుండె జబ్బులు: గుండె వైఫల్యం (Congestive heart failure) ఉన్నవారిలో ఈ రకమైన అప్నియా కనిపించే అవకాశం ఎక్కువ.
  • స్ట్రోక్ (Stroke): మెదడుకు రక్తం సరఫరా ఆగిపోయినప్పుడు, శ్వాసను నియంత్రించే కేంద్రం దెబ్బతినవచ్చు.
  • మందుల ప్రభావం: పెయిన్ కిల్లర్స్ (ముఖ్యంగా ఓపియాయిడ్స్ వంటివి) మెదడు పనితీరుపై ప్రభావం చూపి శ్వాస ప్రక్రియను నెమ్మదింపజేస్తాయి.
  • ఎత్తైన ప్రాంతాలు: సముద్ర మట్టానికి చాలా ఎత్తులో ఉన్న ప్రాంతాలకు వెళ్ళినప్పుడు ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉండి మెదడు అయోమయానికి గురవుతుంది.

3. ఇతర సాధారణ కారణాలు (Risk Factors)

  • లింగ భేదం: మహిళలతో పోలిస్తే పురుషులలో స్లీప్ అప్నియా వచ్చే అవకాశం రెండు నుంచి మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
  • వంశపారంపర్యం: కుటుంబంలో ఎవరికైనా ఈ సమస్య ఉంటే ఇతరులకు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
  • బీపీ మరియు షుగర్: రక్తపోటు (Hypertension) మరియు మధుమేహం ఉన్నవారిలో స్లీప్ అప్నియా వచ్చే రిస్క్ ఎక్కువగా ఉంటుంది.
    మీకు పగటిపూట విపరీతమైన అలసటగా అనిపిస్తున్నా లేదా పనిలో ఏకాగ్రత కుదరకపోయినా, అది స్లీప్ అప్నియా వల్ల రక్తంలో ఆక్సిజన్ తగ్గడం వల్ల కావచ్చు.

Sleep-apnea-causes

స్లీప్ అప్నియా లక్షణాలు

స్లీప్ అప్నియా అనేది కేవలం గురకకు సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది శరీరంలోని ఆక్సిజన్ స్థాయిలను ప్రభావితం చేసే తీవ్రమైన పరిస్థితి. దీని లక్షణాలు రాత్రి నిద్రలో మరియు పగటిపూట మీ ప్రవర్తనలో స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.వాటి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. రాత్రి నిద్రలో కనిపించే ప్రధాన లక్షణాలు

నిద్రలో ఉన్నప్పుడు మీ ప్రమేయం లేకుండానే శరీరం ఈ క్రింది సంకేతాలను ఇస్తుంది:

  • అధిక గురక (Loud Snoring): ఇది చాలా సాధారణ లక్షణం. ముఖ్యంగా వెల్లకిలా పడుకున్నప్పుడు గురక శబ్దం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. అయితే గురక పెట్టే ప్రతి ఒక్కరికీ అప్నియా ఉండకపోవచ్చు.
  • శ్వాస ఆగిపోవడం (Breathing Pauses): నిద్రలో శ్వాస కొన్ని సెకన్ల పాటు ఆగిపోయి, మళ్లీ మొదలవుతుంది. దీనిని పక్కన పడుకున్న వారు సులభంగా గమనించగలరు.
  • ఉక్కిరిబిక్కిరి అవ్వడం (Gasping or Choking): శ్వాస అందక అకస్మాత్తుగా గాలి కోసం నోరు తెరిచి ఉలిక్కిపడి లేవడం. దీనివల్ల నిద్రకు మాటిమాటికీ భంగం కలుగుతుంది.
  • రాత్రిపూట చెమటలు పట్టడం: శ్వాస తీసుకోవడానికి శరీరం ఎక్కువ శ్రమ పడటం వల్ల రాత్రిపూట విపరీతంగా చెమటలు పట్టవచ్చు.
  • తరచుగా మూత్ర విసర్జన (Nocturia): నిద్ర మధ్యలో పదే పదే బాత్‌రూమ్‌కు వెళ్లాల్సి రావడం కూడా ఒక సంకేతం కావచ్చు.

2. పగటిపూట కనిపించే లక్షణాలు

రాత్రి నిద్ర సరిగ్గా లేకపోవడం వల్ల మెదడు, శరీరం అలసిపోయి పగలు ఈ క్రింది ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి:

  • విపరీతమైన నిద్ర (Excessive Daytime Sleepiness): రాత్రి ఎంత సేపు పడుకున్నా, పగలు పనిలో ఉన్నప్పుడు లేదా డ్రైవింగ్ చేస్తున్నప్పుడు కూడా నిద్ర ముంచుకొస్తుంది.
  • ఉదయం తలనొప్పి: నిద్రలో మెదడుకు ఆక్సిజన్ సరిగ్గా అందకపోవడం వల్ల ఉదయం లేవగానే తల భారంగా లేదా నొప్పిగా అనిపిస్తుంది.
  • నోరు ఆరిపోవడం (Dry Mouth): ముక్కుతో కాకుండా నోటితో శ్వాస తీసుకోవడం వల్ల నిద్ర లేచేసరికి నోరు, గొంతు ఎండిపోయినట్లు ఉంటాయి.
  • ఏకాగ్రత తగ్గడం: పనులపై శ్రద్ధ పెట్టలేకపోవడం, జ్ఞాపకశక్తి మందగించడం వంటి సమస్యలు వస్తాయి.
  • చిరాకు మరియు మానసిక మార్పులు: చిన్న విషయాలకే కోపం రావడం, నిరాశగా అనిపించడం (Depression) లేదా మూడ్ స్వింగ్స్ రావచ్చు.

3. ఇతర లక్షణాలు

స్లీప్ అప్నియా సమస్య ఉన్నవారిలో ఈ క్రింది లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు.

  • రక్తపోటు: స్లీప్ అప్నియా ఉన్నవారిలో హై బీపీ సమస్య కూడా ఉంటుంది. అయితే ఎన్ని మందులు వాడినా ఈ హై బీపీ తగ్గకుండా ఉండడం స్లీప్ అప్నియా ఉన్నవారిలో కనిపించే ముఖ్యమైన లక్షణం.
  • మధుమేహం: స్లీప్ అప్నియా ఉన్నవారికి మధుమేహం లేదా షుగర్ వ్యాధి ఉంటే, వారి రక్తంలో షుగర్ లెవెల్స్ మందులు వాడినా లేదా ఇన్సులిన్ తీసుకున్నా కూడా సాధారణం కావు.
  • హార్మోన్ సమస్యలు: స్లీప్ అప్నియా సమస్య ఉన్నవారిలో హార్మోన్ల అసమతుల్యత ఉండే అవకాశం ఉంది.

4. పిల్లల్లో కనిపించే ప్రత్యేక లక్షణాలు

పిల్లల్లో స్లీప్ అప్నియా లక్షణాలు కొంచెం భిన్నంగా ఉండవచ్చు:

  • నిద్రలో పడక తడపడం (Bedwetting).
  • వింతైన భంగిమల్లో (Positions) పడుకోవడం.
  • పగటిపూట అతిగా చురుగ్గా ఉండటం (Hyperactivity) లేదా ప్రవర్తనా సమస్యలు.
  • నోటితో శ్వాస తీసుకోవడం.

వైద్యులు దీనిని నిర్ధారించడానికి Polysomnography (Sleep Study) అనే పరీక్షను సూచిస్తారు. దీని ద్వారా నిద్రలో మీ గుండె వేగం, ఆక్సిజన్ స్థాయిలు మరియు శ్వాస తీరును పరిశీలిస్తారు.

స్లీప్ అప్నియా నిర్ధారణ

స్లీప్ అప్నియాను నిర్ధారించడానికి వైద్యులు ప్రధానంగా మీ నిద్ర తీరును, శారీరక లక్షణాలను పరిశీలిస్తారు. దీనిని నిర్ధారించే పద్ధతులు ఇక్కడ వివరంగా ఉన్నాయి:

1. ప్రాథమిక అంచనా

ముందుగా డాక్టర్ మిమ్మల్ని, మీతోపాటుగా నిద్రించేవారిని ఇబ్బందులను గురించి అడుగుతారు.

  • పగటిపూట ఎంత నిద్ర వస్తుంది?
  • రాత్రిపూట గుర్రక వస్తుందా?
  • నిద్రలో ఊపిరి ఆగిపోయినట్లు పక్కవారు ఎప్పుడైనా గమనించారా? వంటి ప్రశ్నల ద్వారా ప్రాథమిక అవగాహనకు వస్తారు.

2. శారీరక పరీక్ష

డాక్టర్ మీ గొంతు, ముక్కు మరియు నోటి లోపల భాగాలను పరిశీలిస్తారు.

  • మెడ కొలత: మెడ చుట్టుకొలత ఎక్కువగా ఉంటే శ్వాసనాళంపై ఒత్తిడి పడే అవకాశం ఉంటుంది.
    టాన్సిల్స్: గొంతులో టాన్సిల్స్ లేదా ఎడెనాయిడ్స్ పెద్దవిగా ఉన్నాయా అని చూస్తారు.
  • BMI: మీ బరువు మరియు ఎత్తును బట్టి ఊబకాయం ఉందో లేదో లెక్కిస్తారు.

3. పాలిసోమ్నోగ్రఫీ – స్లీప్ స్టడీ (Polysomnography)

ఇది స్లీప్ అప్నియాను నిర్ధారించడానికి చేసే అత్యంత ముఖ్యమైన పరీక్ష. దీనిని **’స్లీప్ ల్యాబ్’**లో చేస్తారు. మీరు ఒక రాత్రి అంతా అక్కడ పడుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఈ పరీక్షలో మీ శరీరానికి సెన్సార్లను అమర్చి ఈ క్రింది వాటిని గమనిస్తారు:

  • మెదడు తరంగాలు (EEG): మీరు ఎంత గాఢ నిద్రలో ఉన్నారో తెలుసుకోవడానికి.
  • రక్తంలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు: నిద్రలో ఆక్సిజన్ పడిపోతుందా అని చూడటానికి.
  • గుండె వేగం మరియు శ్వాస తీరు: శ్వాస ఎన్నిసార్లు ఆగిపోతుందో లెక్కిస్తారు.
  • కంటి మరియు కండరాల కదలికలు: నిద్రలోని వివిధ దశలను గుర్తించడానికి.

4. హోమ్ స్లీప్ అప్నియా టెస్ట్ (Home Sleep Apnea Test – HSAT)
కొన్ని సందర్భాల్లో, డాక్టర్ మిమ్మల్ని ఇంట్లోనే పరీక్ష చేసుకోమని సూచించవచ్చు. దీనికోసం ఒక చిన్న కిట్ ఇస్తారు.

  • ఇది కేవలం శ్వాస రేటు, ఆక్సిజన్ స్థాయిలు మరియు గుండె వేగాన్ని మాత్రమే కొలుస్తుంది.
  • ఇది ‘అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ అప్నియా’ను గుర్తించడానికి బాగా పనిచేస్తుంది, కానీ ఇతర రకాల నిద్ర సమస్యలను గుర్తించడంలో పాలిసోమ్నోగ్రఫీ అంత ఖచ్చితంగా ఉండకపోవచ్చు.

5. ఫలితాల విశ్లేషణ (Understanding the Results)
పరీక్ష తర్వాత, వైద్యులు AHI (Apnea-Hypopnea Index) అనే స్కోరును లెక్కిస్తారు.

  • సాధారణం (Normal): గంటకు 5 కంటే తక్కువ సార్లు శ్వాస ఆగడం.
  • మైల్డ్ (Mild): గంటకు 5 నుండి 15 సార్లు.
  • మోడరేట్ (Moderate): గంటకు 15 నుండి 30 సార్లు.
  • సివియర్ (Severe): గంటకు 30 కంటే ఎక్కువ సార్లు.

ఇతర నిపుణుల సలహా
కొన్నిసార్లు సమస్య తీవ్రతను బట్టి ఇతర డాక్టర్ల అవసరం పడవచ్చు:

  • ENT స్పెషలిస్ట్: ముక్కు లేదా గొంతు నిర్మాణంలో ఏవైనా అడ్డంకులు ఉంటే వీరు తనిఖీ చేస్తారు.
  • కార్డియాలజిస్ట్: గుండె సంబంధిత సమస్యల వల్ల ‘సెంట్రల్ స్లీప్ అప్నియా’ వస్తుందని అనుమానం ఉంటే వీరు పరీక్ష చేస్తారు.

స్లీప్ అప్నియా చికిత్స

స్లీప్ అప్నియా చికిత్స అనేది ఆ సమస్య యొక్క రకం (OSA లేదా CSA) మరియు దాని తీవ్రత (మైల్డ్, మోడరేట్, సివియర్) మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. దీనికి అందుబాటులో ఉన్న వివిధ చికిత్స పద్ధతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. జీవనశైలి మార్పులు (Lifestyle Changes)

సమస్య తక్కువగా (Mild) ఉన్నప్పుడు కేవలం కొన్ని అలవాట్లను మార్చుకోవడం ద్వారా దీనిని అదుపు చేయవచ్చు:

  • బరువు తగ్గడం: అధిక బరువు ఉన్నవారిలో మెడ భాగంలో కొవ్వు తగ్గడం వల్ల శ్వాసనాళంపై ఒత్తిడి తగ్గి, గాలి సులభంగా ఆడుతుంది.
  • పడుకునే భంగిమ: వెల్లకిలా పడుకోవడం వల్ల నాలుక వెనక్కి జారి శ్వాసను అడ్డుకుంటుంది. కాబట్టి, పక్కకు తిరిగి పడుకోవడం (Side Sleeping) మంచిది. దీని కోసం ప్రత్యేకమైన ‘స్లీప్ పిల్లోస్’ కూడా దొరుకుతాయి.
  • మద్యం మరియు ధూమపానం: నిద్రపోయే ముందు మద్యం సేవించడం వల్ల గొంతు కండరాలు మరీ వదులైపోతాయి. ధూమపానం శ్వాసనాళాల్లో వాపును కలిగిస్తుంది. వీటిని మానుకోవడం ఉత్తమం.
  • నాసికా రంధ్రాల చికిత్స: అలర్జీలు లేదా ముక్కు దిబ్బడ ఉంటే నాసికా స్ప్రేలు వాడటం ద్వారా శ్వాసను మెరుగుపరచవచ్చు.

2. థెరపీలు మరియు పరికరాలు (Positive Airway Pressure)

సమస్య మధ్యస్థంగా లేదా తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు ఈ క్రింది యంత్రాలను వాడుతారు:

  • CPAP (Continuous Positive Airway Pressure): ఇది స్లీప్ అప్నియాకు ప్రాథమిక మరియు అత్యంత కీలకమైన చికిత్స. నిద్రపోయేటప్పుడు ఒక మాస్క్ ద్వారా నిర్ధారిత ప్రెషర్ తో గాలిని నిరంతరం పంపిస్తూ, శ్వాసనాళం మూసుకుపోకుండా ఈ యంత్రం చూస్తుంది.
  • Oral Appliances (నోటి ఉపకరణాలు): ఇది కొంతమంది పేషేంట్లలో మాత్రమే ఉపయోగపడే చికిత్స. దీనిలో దంత వైద్యులు ఇచ్చే ప్రత్యేకమైన ‘మౌత్ గార్డ్స్’ ఉపయోగిస్తారు. ఇవి నిద్రలో కింది దవడను కొంచెం ముందుకు ఉంచి, గాలి మార్గం తెరచుకునేలా చేస్తాయి.

3. శస్త్రచికిత్స (Surgery)

పైన చెప్పిన పద్ధతులు పనిచేయనప్పుడు లేదా శారీరక నిర్మాణంలో లోపాలు ఉన్నప్పుడు సర్జరీ అవసరమవుతుంది:

  • కండరాల తొలగింపు (UPPP): గొంతు వెనుక భాగంలో గాలిని అడ్డుకుంటున్న అదనపు కండరాలను లేదా టాన్సిల్స్‌ను తొలగించడం.
  • దవడ మార్పు (Maxillomandibular Advancement): ఎముకలను కొంచెం ముందుకు జరపడం ద్వారా శ్వాసనాళం వైశాల్యాన్ని పెంచడం.
  • రైనోప్లాస్టీ : ఒకవేళ శ్వాస ముక్కు సమస్యల వలన శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలిగితే ముక్కు ఎముకను సరిచేయడానికి రైనోప్లాస్టీ సర్జరీను డాక్టర్లు సూచించవచ్చు.

4. సెంట్రల్ స్లీప్ అప్నియా (CSA) చికిత్స

ఇది మెదడుకు సంబంధించిన సమస్య కాబట్టి, దీనికి కారణమైన మూలాలను గుర్తించి చికిత్స చేస్తారు:

  • గుండె జబ్బులు లేదా కిడ్నీ సమస్యలకు మందులు వాడటం.
  • అడాప్టివ్ సర్వో-వెంటిలేషన్ (ASV) వంటి అధునాతన యంత్రాలను ఉపయోగించడం.

స్లీప్ అప్నియా నిర్లక్ష్యం చేస్తే?

స్లీప్ అప్నియా (Sleep Apnea) అనేది నిద్రలో ఉన్నప్పుడు శ్వాస పదే పదే ఆగిపోవడం లేదా చాలా తక్కువగా అందడం వల్ల కలిగే తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్య. దీనిని సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స తీసుకోకపోతే, అది ప్రాణాంతకమైన అనేక రోగాలకు దారితీస్తుంది.

స్లీప్ అప్నియా వల్ల శరీరంలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు అకస్మాత్తుగా పడిపోతాయి, ఇది గుండెపై విపరీతమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.

  • అధిక రక్తపోటు (Hypertension): నిద్రలో ఆక్సిజన్ అందకపోవడం వల్ల రక్తనాళాలు కుంచించుకుపోయి బి.పి పెరుగుతుంది.
  • గుండెపోటు (Heart Attack): తీవ్రమైన అప్నియా ఉన్నవారికి గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువ.
  • స్ట్రోక్ (Stroke): మెదడుకు రక్తప్రసరణ ఆగిపోవడం వల్ల పక్షవాతం (Stroke) వచ్చే ప్రమాదం మూడు రెట్లు పెరుగుతుంది.
  • క్రమరహిత హృదయ స్పందన (Arrhythmias): గుండె లయ తప్పి అకస్మాత్తుగా ఆగిపోయే ప్రమాదం (Sudden Death) ఉంటుంది.

ఇది గుర్తుంచుకోండి!

స్లీప్ అప్నియా అనేది మీ ఆరోగ్యంపై నిశ్శబ్దంగా దాడి చేసే సమస్య. ఇది గుండె సంబంధిత వ్యాధులు, అధిక రక్తపోటు మరియు మధుమేహం వంటి ప్రమాదాలకు దారి తీస్తుంది. మీకు పైన పేర్కొన్న లక్షణాలు ఉంటే, ఆలస్యం చేయకుండా స్లీప్ స్పెషలిస్ట్‌ను కలవండి. సరైన నిర్ధారణ మరియు చికిత్స మీ జీవితాన్ని మార్చగలవు. స్లీప్ అప్నియా లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం అంటే మీ ప్రాణాలను రిస్క్‌లో పెట్టడమే అని గుర్తుంచుకోండి.

మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నాయా? సహాయం చేయడానికి మేము సిద్దంగా ఉన్నాము! మా అనుభవంతులైన నిపుణుల సలహా కొరకు +918065906165 కి కాల్ చేయగలరు.

About Author

Dr. Pranay Sai Chandragiri

M.B.B.S; M.D (Pulmonary Medicine); D.M, AIIMS, New Delhi, (Pulmonary, Critical Care & Sleep Medicine)

Consultant Interventional Pulmonologist

Book an appointment
in 2 minutes