ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ అంటే ఏమిటి? కారణాలు, లక్షణాలు, చికిత్స, జాగ్రత్తలు

1. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ అంటే ఏమిటి?

2. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ కారణాలు

3. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ లక్షణాలు

4. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ చికిత్స

5. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ జాగ్రత్తలు

u003cpu003eమన రక్తంలో ప్రధానంగా నాలుగు ముఖ్య భాగాలు ఉంటాయి. ఇవి ప్లాస్మా, ఎర్ర రక్తకణాలు, తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్‌లెట్స్. రక్తంలో ఎర్ర రక్తకణాలు 44 శాతం ఉంటాయి. ఇవి ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు ఆక్సిజన్‌ను (హేమోగ్లోబిన్ ద్వారా) సరఫరా చేస్తాయి. ఎర్ర రక్త కణాల ఆకారం చాలా ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది, వీటిని శాస్త్రీయంగా ద్విపుటాకారము (Biconcave Disk) అని అంటారు.దీనిని సరళంగా చెప్పాలంటే, ఇది గుండ్రంగా, డోనట్ ఆకారంలో ఉంటుంది, కానీ మధ్యలో రంధ్రం ఉండదు.పక్క నుండి చూసినప్పుడు, కణం యొక్క అంచులు మందంగా ఉండి, మధ్య భాగం లోపలికి నొక్కినట్లుగా ఉంటుంది.u003c/pu003enu003cpu003eస్పిరోసైటోసిస్ (Spherocytosis) అనేది ఒక రకమైన u003ca href=u0022https://www.yashodahospitals.com/te/blog/the-hemoglobin-levels-are-very-low-in-iron-deficiency-anemia/u0022u003eరక్తహీనతu003c/au003e . ఈ స్థితిలో, సాధారణంగా ద్విపుటాకారంలో ఉండాల్సిన ఎర్ర రక్త కణాలు వాటి ఆకారాన్ని కోల్పోయి, గుండ్రటి బంతిలాంటి ఆకారంలోకి మారిపోతాయి. అందుకే దీనికి స్పిరోసైటోసిస్ (స్పియర్ అంటే గోళం/బంతి) అనే పేరు వచ్చింది.u003c/pu003e

1. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ అంటే ఏమిటి?

సాధారణంగా ఏదైనా చిన్న గాయం లేదా కండరాల నొప్పి వచ్చినప్పుడు, మనం నొప్పి భరించలేక ఆ చేతిని వాడటం ఆపేస్తాం. భుజం కీలు ఎక్కువ కాలం కదలకుండా ఉంటే, ఆ కీలు చుట్టూ ఉండే క్యాప్సూల్ (Capsule) అనే కణజాలం కుంచించుకుపోవడం ప్రారంభమవుతుంది. భుజం కీలులో ద్రవం (Synovial fluid) తగ్గిపోయి, అక్కడ ఉండే పొరలు ఒకదానికొకటి అంటుకుపోతాయి. దీనినే ‘అడెసివ్’ (Adhesion) అంటారు. ఫలితంగా భుజం లోపల కణజాలం గట్టిపడుతుంది, కీలు కదలడానికి కావాల్సిన ఖాళీ తగ్గిపోతుంది. మీరు చేతిని కదిలించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు గట్టిపడిన కణజాలం వల్ల విపరీతమైన నొప్పి వస్తుంది.నొప్పి వస్తుందని భయపడి మీరు చేతిని ఇంకా తక్కువగా కదిలిస్తారు. ఎంత తక్కువగా కదిలిస్తే, భుజం అంత త్వరగా “ఫ్రీజ్” (గడ్డకట్టడం) అయిపోతుంది. కొందరిలో సాధారణ నొప్పి లేకపోయినా శరీరంలో జరిగే మార్పుల (డయాబెటీస్, థైరాయిడ్) వల్ల ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ రావచ్చు.

2. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ సమస్యకు గల కారణాలు

ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ (Frozen Shoulder) ఎందుకు వస్తుందనేది వైద్యపరంగా ఇప్పటికీ పూర్తిగా అస్పష్టంగానే ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రధాన కారణాలు మరియు రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్ (Risk Factors) దీనికి దారితీస్తాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.

దీనికి గల ముఖ్యమైన కారణాలను కింద వివరించడమైనది:

1. కదలికలు లేకపోవడం
ఇది అత్యంత సాధారణ కారణం. భుజం కీలును ఎక్కువ కాలం కదల్చకుండా ఉంచినప్పుడు, కీలు చుట్టూ ఉన్న కణజాలం (Capsule) గట్టిపడిపోతుంది. ఇది సాధారణంగా కింది సందర్భాల్లో జరుగుతుంది:

• సర్జరీ తర్వాత: చేతికి లేదా గుండెకు సర్జరీ జరిగినప్పుడు రికవరీ కోసం చేతిని కదల్చకుండా ఉంచడం వలన కీలు చుట్టూ ఉన్న కణజాలం గట్టిపడి ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ సమస్య కలగవచ్చు.
• గాయాలు: భుజం ఎముక విరగడం లేదా కండరాలు చిరగడం జరిగినప్పుడు భుజం కదలికలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. దీని కారణంగా కూడా ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ సమస్య ఏర్పడవచ్చు.
• పక్షవాతం: పక్షవాతం వల్ల చేయి పడిపోయినప్పుడు కదలికలు లేక భుజం జామ్ అవుతుంది.

2. మధుమేహం
మధుమేహం ఉన్నవారికి ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ వచ్చే అవకాశం 10% నుండి 20% వరకు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

• రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, శరీరంలోని ప్రోటీన్లతో చక్కెర కలిసి ‘గ్లైకేషన్’ అనే ప్రక్రియ జరుగుతుంది.
• ఇది భుజం కీలులోని కొల్లాజెన్ (Collagen) కణజాలాన్ని గట్టిగా, అంటుకునేలా మారుస్తుంది.

3. ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు

శరీరంలోని కొన్ని ఇతర అనారోగ్య సమస్యలు కూడా ఫ్రోజెన్ షోల్డర్‌కు కారణం కావచ్చు:

• థైరాయిడ్ సమస్యలు: హైపోథైరాయిడిజం లేదా హైపర్ థైరాయిడిజం ఉన్నవారిలో హార్మోన్ల అసమతుల్యత వల్ల కీళ్ల వాపు రావచ్చు.
• గుండె జబ్బులు: గుండెకు సంబంధించిన సమస్యలు ఉన్నవారిలో రక్త ప్రసరణ లోపం వల్ల భుజం నొప్పి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
• పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి: ఈ వ్యాధి వల్ల కండరాలు బిగుసుకుపోయి కదలికలు తగ్గుతాయి.
  

4. వయస్సు మరియు లింగం

• వయస్సు: సాధారణంగా 40 నుండి 60 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు ఉన్నవారిలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
• లింగం: పురుషుల కంటే స్త్రీలలో ఈ సమస్య వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.

5. కణజాలం వాపు
భుజం లోపల ఉండే కణజాలం ఏదైనా కారణం వల్ల వాపుకు గురైతే, శరీరం దానిని నయం చేసే క్రమంలో అక్కడ ‘స్కార్ టిష్యూ’ (Scar tissue) ఏర్పడుతుంది. ఈ టిష్యూ భుజం కీలును బిగుతుగా మార్చేస్తుంది.

గమనిక: కొన్నిసార్లు ఎటువంటి కారణం లేకుండానే కూడా ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ రావచ్చు.

3. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ లక్షణాలు

ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ లక్షణాలు అకస్మాత్తుగా రావు. ఇవి నెమ్మదిగా మొదలై, కాలక్రమేణా తీవ్రమవుతాయి. ఈ లక్షణాలను ప్రధానంగా మూడు దశలుగా విభజించారు.

ప్రతి దశలోనూ లక్షణాలు మారుతూ ఉంటాయి:

1. మొదటి దశ: గడ్డకట్టే దశ (Freezing Stage)

ఇది సాధారణంగా 6 నుండి 9 నెలల వరకు ఉంటుంది. ఈ దశలో లక్షణాలు ఇలా ఉంటాయి:

• తీవ్రమైన నొప్పి: భుజాన్ని ఏ దిశలో కదిలించినా విపరీతమైన నొప్పి వస్తుంది.
• రాత్రిపూట నొప్పి: విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు లేదా రాత్రి పడుకున్నప్పుడు నొప్పి ఎక్కువగా ఉంటుంది, దీనివల్ల నిద్ర సరిగ్గా పట్టదు.
• కదలికలు తగ్గడం: భుజం బిగుతుగా మారడం ఇప్పుడే మొదలవుతుంది. మీరు చేతిని పైకి ఎత్తడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు భుజం లోపల ఏదో అడ్డుపడుతున్నట్లు అనిపిస్తుంది.

2. రెండో దశ: గడ్డకట్టిన దశ (Frozen Stage)

ఇది 4 నుండి 12 నెలల వరకు ఉంటుంది. ఈ దశలో మార్పులు ఇలా ఉంటాయి:

• నొప్పి తగ్గడం: మొదటి దశతో పోలిస్తే నొప్పి కొంచెం తగ్గుతుంది. కానీ, బిగుతు (Stiffness) పెరిగిపోతుంది.
• బిగుతు పెరగడం: భుజం కీలు దాదాపు “జామ్” అయిపోతుంది. రోజువారీ పనులు చేయడం చాలా కష్టమవుతుంది.
• పరిమిత కదలికలు: * తల దువ్వుకోవడం.
  • వెనక జేబులో చేయి పెట్టడం లేదా బట్టలు మార్చుకోవడం.
  • డ్రైవింగ్ చేయడం వంటివి అసాధ్యంగా మారుతాయి.
• కండరాల బలహీనత: చేయి వాడకపోవడం వల్ల భుజం చుట్టూ ఉన్న కండరాలు కొంచెం సన్నబడవచ్చు.

3. మూడో దశ: కరిగే దశ (Thawing Stage)

ఇది 6 నెలల నుండి 2 ఏళ్ల వరకు పట్టవచ్చు. ఈ దశలో కోలుకోవడం మొదలవుతుంది:

• కదలికలు పెరగడం: భుజం నెమ్మదిగా ఫ్రీ అవుతుంది. చేతిని మళ్ళీ పైకి, వెనక్కి తిప్పగలుగుతారు.
• నొప్పి తగ్గుతుంది : నొప్పి పూర్తిగా తగ్గిపోతుంది లేదా అప్పుడప్పుడు మాత్రమే వస్తుంది.
• బలం రావడం: కండరాలు మళ్ళీ పాత స్థితికి చేరుకుంటాయి.
  

ఇతర ముఖ్యమైన సంకేతాలు:

• మొత్తం భుజం నొప్పి: నొప్పి కేవలం ఒక పాయింట్ వద్ద కాకుండా, భుజం పైభాగం నుండి మోచేయి వరకు వ్యాపించినట్లు అనిపిస్తుంది.
• సామర్థ్యం తగ్గడం: బరువులు ఎత్తడం లేదా వేగంగా ఏదైనా పని చేయడం అస్సలు కుదరదు.

ముఖ్య గమనిక: “థాయింగ్ దశలో కదలికలు క్రమంగా తిరిగి వచ్చినప్పటికీ, పూర్తిగా కోలుకోవడానికి 1 నుండి 3 ఏళ్ల సమయం పట్టవచ్చు. ఎక్కువ కాలం కదలికలు లేకపోవడం వల్ల భుజం కీలు చుట్టూ ఉన్న కండరాలు క్షీణించే అవకాశం ఉంది. సరైన చికిత్స తీసుకోవడం వల్ల వేగంగా కోలుకోవడమే కాకుండా, భుజం పనితీరు మెరుగుపడుతుంది మరియు ఇతర సమస్యలు రాకుండా నివారించవచ్చు.”

భుజం నొప్పి వారం రోజలకంటే ఎక్కువగా ఉంటే!
నిర్లక్ష్యం చేయకుండా మా వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.

4. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ చికిత్స

ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ చికిత్స ప్రధాన ఉద్దేశ్యం నొప్పిని తగ్గించడం మరియు భుజం యొక్క కదలికలను తిరిగి తీసుకురావడం. ఈ చికిత్స సాధారణంగా రోగి ఉన్న దశను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది.

దీని చికిత్సా విధానాలను ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా విభజించవచ్చు:

1. మందులు మరియు ఇంజెక్షన్లు

ప్రారంభ దశలో నొప్పిని నియంత్రించడానికి ఇవి సహాయపడతాయి:

• నొప్పి నివారణ మందులు (NSAIDs): ఆస్పిరిన్ లేదా ఇబుప్రోఫెన్ వంటి మందులు నొప్పిని మరియు వాపును తగ్గిస్తాయి.
• స్టెరాయిడ్ ఇంజెక్షన్లు: భుజం కీలులోకి నేరుగా కార్టికోస్టెరాయిడ్ ఇంజెక్షన్ ఇవ్వడం ద్వారా వాపును తగ్గించి, కదలికలు సులభం అయ్యేలా చేస్తారు.
• జాయింట్ డిస్టెన్షన్ (Joint Distension): కీలులోకి స్టెరైల్ వాటర్ (Sterile water) లేదా సెలైన్ పంపిస్తారు. దీనివల్ల బిగుతుగా ఉన్న కణజాలం సాగి, భుజం కదలడానికి కొంచెం ఖాళీ ఏర్పడుతుంది.

2. ఫిజియోథెరపీ

ఫ్రోజెన్ షోల్డర్‌కు ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన చికిత్స.

• స్ట్రెచింగ్ వ్యాయామాలు: ఫిజియోథెరపిస్ట్ పర్యవేక్షణలో భుజం కణజాలాన్ని సాగదీసే వ్యాయామాలు చేయిస్తారు.
  
• హీట్ & కోల్డ్ థెరపీ: వ్యాయామానికి ముందు వేడి ప్యాక్ (Heat pack) పెడితే కండరాలు ఫ్రీ అవుతాయి. వ్యాయామం తర్వాత ఐస్ ప్యాక్ పెడితే వాపు తగ్గుతుంది.
  
• TENS (ట్రాన్స్‌క్యుటేనియస్ ఎలక్ట్రికల్ నర్వ్ స్టిమ్యులేషన్): ఒక చిన్న పరికరం ద్వారా తక్కువ స్థాయి విద్యుత్ సంకేతాలను పంపి నరాల ద్వారా వెళ్లే నొప్పిని అడ్డుకుంటారు.

3. శస్త్రచికిత్స

చాలా మందికి మందులు, వ్యాయామాలతోనే తగ్గిపోతుంది. కానీ 6 నుండి 12 నెలల వరకు ఎటువంటి ఫలితం లేకపోతే డాక్టర్లు సర్జరీని సూచిస్తారు:

• షోల్డర్ మానిప్యులేషన్ (Manipulation under Anesthesia): రోగికి అనస్థీషియా (మత్తు) ఇచ్చి, డాక్టర్ భుజం కీలును బలవంతంగా కదిలిస్తారు. దీనివల్ల లోపల అంటుకుపోయిన కణజాలం (Scar tissue) విడిపోతుంది.
• షోల్డర్ ఆర్థ్రోస్కోపీ (Shoulder Arthroscopy): ఇది ఒక చిన్నపాటి సర్జరీ. భుజంపై చిన్న రంధ్రం చేసి, కెమెరా పంపి లోపల గట్టిపడిన కణజాలాన్ని (Capsule) కత్తిరిస్తారు. దీనివల్ల భుజం మళ్ళీ ఫ్రీగా కదులుతుంది.

5. ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ సమస్యకు తగిన వ్యాయామాలు

ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ సమస్యకు వ్యాయామమే అతిపెద్ద మందు. అయితే, ఈ వ్యాయామాలు చేసేటప్పుడు “నెమ్మదిగా మరియు క్రమ పద్ధతిలో” చేయడం చాలా ముఖ్యం. కండరాలను బలవంతంగా లాగకూడదు.

1. పెండ్యులం స్ట్రెచ్ (Pendulum Stretch)

• ఎలా చేయాలి: ఒక టేబుల్ లేదా కుర్చీని సపోర్ట్‌గా తీసుకుని కొంచెం ముందుకు వంగండి. మంచి చేతిని టేబుల్‌పై ఉంచి, నొప్పి ఉన్న చేతిని కిందకు ఫ్రీగా వదిలేయండి.
  
• కదలిక: ఆ చేతిని ఒక గడియారంలోని లోలకం (Pendulum) లాగా చిన్నగా అటు ఇటు, ఆపై గుండ్రంగా తిప్పండి.
• సమయం: రోజుకు 2 సార్లు, ఒక్కోసారి 10-15 సార్లు చేయండి.

2. టవల్ స్ట్రెచ్ (Towel Stretch)

భుజం వెనుక భాగం బిగుతుగా ఉన్నప్పుడు ఇది బాగా పనిచేస్తుంది.

• ఎలా చేయాలి: ఒక చిన్న టవల్‌ను వెనుక వైపు పట్టుకోండి. ఆరోగ్యంగా ఉన్న చేయి పైన, నొప్పి ఉన్న చేయి కింద ఉండాలి.
• కదలిక: పైనున్న చేతితో టవల్‌ను పైకి లాగండి. దీనివల్ల కింద ఉన్న భుజం నెమ్మదిగా పైకి సాగుతుంది (Stretch అవుతుంది).
  
• సమయం: రోజుకు 10 నుండి 20 సార్లు చేయండి.

3. ఫింగర్ వాక్ (Finger Walk / Wall Walk)

భుజం కదలికల పరిధిని (Range of Motion) పెంచడానికి ఇది అద్భుతమైన మార్గం.

• ఎలా చేయాలి: ఒక గోడకు ఎదురుగా నిలబడి, మీ వేళ్లను గోడపై ఉంచండి.
  
• కదలిక: మీ వేళ్లను ఒక సాలీడులాగా నెమ్మదిగా గోడపై పైకి నడిపించండి. మీ భుజం నొప్పి భరించగలిగేంత వరకు పైకి వెళ్ళండి. అక్కడ 10 సెకన్లు ఆగి, మళ్ళీ నెమ్మదిగా కిందికి రండి.
  
• సమయం: రోజుకు 10 సార్లు.
  

4. క్రాస్-బాడీ రీచ్ (Cross-body Reach)

• ఎలా చేయాలి: నిలబడి లేదా కూర్చుని, మీ నొప్పి ఉన్న చేతిని మోచేయి దగ్గర రెండో చేత్తో పట్టుకోండి.
• కదలిక: ఆ చేతిని నెమ్మదిగా మీ చాతికి అడ్డంగా, రెండో భుజం వైపు లాగండి. 15-20 సెకన్ల పాటు అలాగే ఉంచి వదిలేయండి.
• ప్రయోజనం: ఇది భుజం బయటి కండరాలను ఫ్రీ చేస్తుంది.

5. ఆర్మ్‌పిట్ స్ట్రెచ్ (Armpit Stretch)

• ఎలా చేయాలి: ఒక షెల్ఫ్ లేదా టేబుల్ వద్ద నిలబడి, మీ నొప్పి ఉన్న చేతిని దానిపై ఉంచండి.
• కదలిక: ఇప్పుడు మీ మోకాళ్లను నెమ్మదిగా వంచుతూ కిందకు దిగండి. దీనివల్ల మీ భుజం (Armpit) భాగంలో స్ట్రెచ్ వస్తుంది. ఆ తర్వాత మళ్ళీ పైకి లేవండి.
• సమయం: ప్రతిసారీ 10 సార్లు చేయండి.

వ్యాయామం చేసేటప్పుడు పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు

గమనిక : మీ నొప్పి మరీ తీవ్రంగా ఉంటే, ఒక ఫిజియోథెరపిస్ట్ సమక్షంలో ఈ వ్యాయామాలు నేర్చుకోవడం సురక్షితం.

ఫ్రోజెన్ షోల్డర్ అనేది కేవలం ఒక శారీరక నొప్పి మాత్రమే కాదు, ఇది మన రోజువారీ జీవనశైలిని మరియు ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసే సమస్య. అయితే, సరైన సమయంలో దీనిని గుర్తించి, ఓపికతో చికిత్స తీసుకుంటే దీని నుండి పూర్తి ఉపశమనం పొందడం అసాధ్యమేమీ కాదు. ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. ఈ సమస్య తగ్గడానికి కొన్ని నెలల సమయం పట్టవచ్చు. కాబట్టి, నిరాశ చెందకుండా క్రమం తప్పకుండా ఫిజియోథెరపీ వ్యాయామాలు చేయడం మరియు రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను (Diabetes) అదుపులో ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. మీ భుజం నొప్పి తగ్గడం లేదనిపిస్తే, వెంటనే ఆర్థోపెడిక్ డాక్టరును లేదా ఫిజియోథెరపిస్ట్‌ను సంప్రదించండి. సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే, మీ భుజం మళ్ళీ మునుపటిలా ఫ్రీగా కదులుతుంది మరియు మీరు మీ పనులను ఉత్సాహంగా చేసుకోగలరు.

మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నాయా? సహాయం చేయడానికి మేము సిద్దంగా ఉన్నాము! మా అనుభవంతులైన నిపుణుల సలహా కొరకు +918065906165 కి కాల్ చేయగలరు.