ఎక్కిళ్ళు ఎందుకు వస్తాయి? తగ్గాలంటే ఏం చేయాలి? చిట్కాలు మరియు చికిత్స పద్ధతులు

1. ఎక్కిళ్ళు ఎందుకు వస్తాయి?

2. ఎక్కిళ్ళు తగ్గాలంటే ఏం చేయాలి?

3.ఎక్కిళ్ళు ఎప్పుడు ప్రమాదకరంగా మారతాయి?

4. ఎక్కిళ్ళు తగ్గడానికి చికిత్స

u003cpu003eమన రక్తంలో ప్రధానంగా నాలుగు ముఖ్య భాగాలు ఉంటాయి. ఇవి ప్లాస్మా, ఎర్ర రక్తకణాలు, తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్‌లెట్స్. రక్తంలో ఎర్ర రక్తకణాలు 44 శాతం ఉంటాయి. ఇవి ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు ఆక్సిజన్‌ను (హేమోగ్లోబిన్ ద్వారా) సరఫరా చేస్తాయి. ఎర్ర రక్త కణాల ఆకారం చాలా ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది, వీటిని శాస్త్రీయంగా ద్విపుటాకారము (Biconcave Disk) అని అంటారు.దీనిని సరళంగా చెప్పాలంటే, ఇది గుండ్రంగా, డోనట్ ఆకారంలో ఉంటుంది, కానీ మధ్యలో రంధ్రం ఉండదు.పక్క నుండి చూసినప్పుడు, కణం యొక్క అంచులు మందంగా ఉండి, మధ్య భాగం లోపలికి నొక్కినట్లుగా ఉంటుంది.u003c/pu003enu003cpu003eస్పిరోసైటోసిస్ (Spherocytosis) అనేది ఒక రకమైన u003ca href=u0022https://www.yashodahospitals.com/te/blog/the-hemoglobin-levels-are-very-low-in-iron-deficiency-anemia/u0022u003eరక్తహీనతu003c/au003e . ఈ స్థితిలో, సాధారణంగా ద్విపుటాకారంలో ఉండాల్సిన ఎర్ర రక్త కణాలు వాటి ఆకారాన్ని కోల్పోయి, గుండ్రటి బంతిలాంటి ఆకారంలోకి మారిపోతాయి. అందుకే దీనికి స్పిరోసైటోసిస్ (స్పియర్ అంటే గోళం/బంతి) అనే పేరు వచ్చింది.u003c/pu003e

మన ఊపిరితిత్తుల కింద ఉండే ఒక పెద్ద కండరాన్ని డయాఫ్రామ్ (Diaphragm) అంటారు. మనం గాలి పీల్చుకున్నప్పుడు ఇది కిందకు దిగుతుంది, వదిలినప్పుడు పైకి వస్తుంది. ఏదైనా కారణం చేత ఈ డయాఫ్రామ్ అకస్మాత్తుగా, మన ప్రమేయం లేకుండా సంకోచించినప్పుడు (Irritate అయినప్పుడు) ఎక్కిళ్లు వస్తాయి. ఆ సమయంలో మన గొంతులోని శబ్ద కోశం (Vocal cords) ఒక్కసారిగా మూసుకుపోతుంది, అందుకే “హిక్” (Hic) అనే శబ్దం వస్తుంది. సాధారణంగా కొద్ది నిమిషాల్లో తగ్గిపోయే ఈ ఎక్కిళ్లు, కొన్నిసార్లు గంటల తరబడి బాధిస్తుంటాయి. అసలు ఈ ఎక్కిళ్లు ఎందుకు వస్తాయి? ఇవి ఎప్పుడు తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తాయి? ఎక్కిళ్లను తక్షణమే తగ్గించుకోవడానికి ఉన్న శాస్త్రీయ మార్గాలేంటి? ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకుందాం.

1. ఎక్కిళ్ళు ఎందుకు వస్తాయి?

ఎక్కిళ్లు (Hiccups) రావడానికి గల కారణాలను వైద్యపరంగా మూడు రకాలుగా విభజించవచ్చు. సాధారణంగా వచ్చే ఎక్కిళ్లు కొద్ది నిమిషాల్లో తగ్గిపోతాయి, కానీ కొన్నిసార్లు అవి దీర్ఘకాలిక సమస్యల వల్ల కూడా రావచ్చు.
వివరమైన కారణాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. జీవనశైలి మరియు ఆహారపు అలవాట్లు

మనం చేసే చిన్న చిన్న పొరపాట్ల వల్ల ‘డయాఫ్రామ్’ కండరం ఇరిటేట్ అయ్యి ఎక్కిళ్లు వస్తాయి:

• వేగంగా ఆహారం తీసుకోవడం: ఆహారాన్ని నమలకుండా త్వరత్వరగా మింగడం వల్ల ఆహారంతో పాటు గాలి కూడా కడుపులోకి వెళ్తుంది.
• అతిగా తినడం: కడుపు నిండా (Overeating) తినడం వల్ల పొట్ట ఉబ్బి, డయాఫ్రామ్ కండరంపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.
• కార్బొనేటెడ్ డ్రింక్స్: మనం చేసే చిన్న చిన్న పొరపాట్ల వల్ల ‘డయాఫ్రామ్’ కండరం ఇరిటేట్ అయ్యి ఎక్కిళ్లు వస్తాయి. సోడా, కూల్ డ్రింక్స్ తాగినప్పుడు అందులోని గ్యాస్ కడుపులో ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.
• మసాలా మరియు వేడి ఆహారం: అతిగా కారం ఉన్న పదార్థాలు లేదా చాలా వేడి వస్తువులు తిన్నప్పుడు గొంతు మరియు అన్నవాహికలోని నరాలు ప్రేరేపించబడతాయి.
• మద్యపానం: ఆల్కహాల్ తీసుకోవడం వల్ల అన్నవాహిక ఇరిటేట్ అవుతుంది.

2. మానసిక మరియు శారీరక కారణాలు

• అకస్మాత్తుగా ఉద్వేగానికి లోనవ్వడం: అతిగా నవ్వడం, భయం, లేదా ఎగ్జైట్‌మెంట్‌కు గురైనప్పుడు శ్వాస ప్రక్రియలో మార్పులు వచ్చి ఎక్కిళ్లు వస్తాయి.
• ఒత్తిడి (Stress): తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడి లేదా ఆందోళన వల్ల కూడా ఎక్కిళ్లు రావచ్చు.
• ఉష్ణోగ్రత మార్పులు: చల్లని గాలికి అకస్మాత్తుగా ఎక్స్పోజ్ అవ్వడం లేదా వేడి పదార్థం తిన్న వెంటనే చల్లని నీరు తాగడం.

3. దీర్ఘకాలిక ఎక్కిళ్లు (48 గంటల కంటే ఎక్కువ ఉంటే)

ఒకవేళ ఎక్కిళ్లు రెండు రోజుల కంటే ఎక్కువ కాలం వస్తుంటే, దానికి కింద పేర్కొన్న వైద్యపరమైన కారణాలు ఉండవచ్చు:

• నరాల ఇరిటేషన్ (Nerve Damage or Irritation): డయాఫ్రామ్ కండరానికి అనుసంధానించబడిన ‘వాగస్ నర్వ్’ (Vagus nerve) లేదా ‘ఫ్రెనిక్ నర్వ్’ (Phrenic nerve) ఇరిటేట్ అవ్వడం. దీనికి కారణాలు:
  • చెవిలో ఏదైనా చిన్న వస్తువు పడటం.
  • గొంతులో వాపు లేదా గొంతు నొప్పి.
  • మెడలో గడ్డలు (Goiter/Tumors).
  • యాసిడ్ రిఫ్లక్స్ (GERD – కడుపులోని యాసిడ్ పైకి రావడం).
• కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ సమస్యలు (Central Nervous System Disorders): మెదడులో ఎక్కిళ్లను నియంత్రించే భాగం దెబ్బతిన్నప్పుడు కూడా ఎక్కిళ్ళు తీవ్రంగా రావచ్చు. ఈ క్రింది సమస్యలు ఉన్నప్పుడు ఎక్కిళ్ళు ఆగకుండా వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.
  • ఎన్సెఫాలిటిస్ (మెదడు వాపు).
  • మెనింజైటిస్.
  • మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్.
  • మెదడులో గడ్డలు లేదా స్ట్రోక్.
• జీవక్రియ సమస్యలు (Metabolic issues): కిడ్నీ సమస్యలు లేదా కిడ్నీ వైఫల్యం ఉన్నవారిలో ఎక్కిళ్ళు ఎక్కువగా వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. కిడ్నీ సమస్యల వలన శరీరంలో ఎలక్ట్రోలైట్స్ సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది, ఈ కారణంగానే ఎక్కిళ్ళు రావచ్చు. డయాబెటిస్ కూడా ఎక్కిళ్ళు రావడానికి ఒక కారణం.

గమనిక :
ఎక్కిళ్లు 48 గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం వేధిస్తుంటే లేదా ఎక్కిళ్లతో పాటు తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉంటే వెంటనే డాక్టరును సంప్రదించాలి.

2. ఎక్కిళ్ళు తగ్గాలంటే ఏం చేయాలి?

ఎక్కిళ్లు వచ్చినప్పుడు అవి మనల్ని చాలా ఇబ్బందికి గురిచేస్తాయి. సాధారణంగా వచ్చే ఎక్కిళ్లను తగ్గించడానికి ఇంట్లోనే పాటించదగ్గ సులభమైన మరియు ప్రభావవంతమైన పద్ధతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. శ్వాసకు సంబంధించిన పద్ధతులు
ఇవి డయాఫ్రామ్ కండరాన్ని తిరిగి సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి సహాయపడతాయి:

• గాలిని బిగబట్టడం: ఒకసారి గట్టిగా గాలి పీల్చుకుని, మీకు సాధ్యమైనంత వరకు (సుమారు 10-20 సెకన్లు) ఆపి ఉంచండి. తర్వాత నెమ్మదిగా వదలండి.
• పేపర్ బ్యాగ్‌లో శ్వాస పీల్చడం: ఒక పేపర్ బ్యాగ్‌ను ముక్కు, నోటికి అడ్డుగా పెట్టుకుని అందులోనే శ్వాస పీల్చుతూ, వదులుతూ ఉండండి. దీనివల్ల శరీరంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ పెరిగి ఎక్కిళ్లు తగ్గుతాయి (ప్లాస్టిక్ కవర్ వాడకండి).
• మోకాళ్లను చాతికి ఆనించడం: కూర్చున్న స్థితిలో మీ మోకాళ్లను చాతి వరకు తెచ్చుకుని, వాటిని గట్టిగా హగ్ చేసుకుని రెండు నిమిషాల పాటు అలాగే ఉండండి. దీనివల్ల డయాఫ్రామ్ పై ఒత్తిడి పడి ఎక్కిళ్లు ఆగుతాయి.

2. నీటితో చేసే చిట్కాలు

• చల్లని నీరు తాగడం: ఒక గ్లాసు ఐస్ వాటర్ లేదా చాలా చల్లని నీటిని నెమ్మదిగా సిప్ చేస్తూ తాగండి. ఇది ‘వాగస్’ నరాన్ని ఉత్తేజపరుస్తుంది.
• గార్గ్లింగ్ (Gargling): చల్లని నీటితో గొంతులో పోసుకుని పుక్కిలించడం వల్ల కూడా ఫలితం ఉంటుంది.
• స్ట్రా లేకుండా తాగడం: గ్లాసును రెండో వైపు నుండి (అంటే మీకు దూరంగా ఉన్న వైపు నుండి) వంగి నీళ్లు తాగడానికి ప్రయత్నించండి.
  

3. రుచి ద్వారా నరాలను ప్రేరేపించడం
తీవ్రమైన రుచులు మన మెదడును ఎక్కిళ్ల నుండి మళ్లించి నరాలను శాంతింపజేస్తాయి:

• పంచదార: ఒక టీస్పూన్ పంచదారను నాలుక వెనుక భాగంలో వేసుకుని, అది కరిగే వరకు ఒక నిమిషం పాటు ఉంచి మింగేయండి.
• నిమ్మకాయ: ఒక నిమ్మకాయ ముక్కను కొరకడం లేదా కొంచెం వెనిగర్ చుక్కను నాలుకపై వేసుకోవడం.
• తేనె లేదా పీనట్ బటర్: ఒక స్పూన్ తేనెను నేరుగా మింగడం వల్ల అన్నవాహికలోని నరాలు స్థిమితపడతాయి.

4. ఇతర చిట్కాలు

• వాల్సల్వా విన్యాసం (Valsalva Maneuver): నోరు మూసుకుని, ముక్కును వేళ్లతో గట్టిగా పట్టుకుని, గాలిని బయటకు వదలడానికి ప్రయత్నించండి (ముక్కు నుండి గాలి వెళ్లకూడదు). ఇది లోపల ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
• మెడ వెనుక మసాజ్: మెడ వెనుక భాగంలో వెన్నెముకకు ఇరువైపులా నెమ్మదిగా మసాజ్ చేయడం వల్ల ‘ఫ్రెనిక్’ నరం రిలాక్స్ అవుతుంది.
  
• దృష్టి మళ్లించడం: ఎక్కిళ్ల గురించి ఆలోచించకుండా వేరే ఏదైనా పనిలో నిమగ్నమవ్వడం లేదా ఎవరైనా మిమ్మల్ని అకస్మాత్తుగా భయపెట్టడం (Surprise) వల్ల కూడా ఎక్కిళ్లు ఆగిపోవచ్చు.

3. ఎక్కిళ్ళు ఎప్పుడు ప్రమాదకరంగా మారతాయి?

చాలా వరకు ఎక్కిళ్లు కొన్ని నిమిషాల నుండి గంటలోపు తగ్గిపోతాయి. కానీ:

• ఎక్కిళ్లు 48 గంటల కన్నా ఎక్కువ సమయం వస్తుంటే అవి ప్రమాదకరం కావచ్చు.
• ఎక్కిళ్లతో పాటు తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి లేదా వాంతులు అవుతుంటే కూడా అది ప్రమాదకరం అని గుర్తించాలి.
• ఆహారం మింగడానికి ఇబ్బందిగా ఉన్నా లేదా రక్తంతో కూడిన ఉమ్మి పడుతుంటే అది ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి.

గమనిక : ఈ ప్రమాదకరమైన లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి.

రెండు రోజులకు పైగా ఎక్కిళ్ళు తగ్గడం లేదా?

నిర్లక్ష్యం చేయకుండా మా వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి!

4. ఎక్కిళ్ళు తగ్గడానికి చికిత్స ఉందా? ఎలా చేస్తారు?

ఖచ్చితంగా, ఎక్కిళ్లు సాధారణ చికిత్సలకు తగ్గనప్పుడు లేదా దీర్ఘకాలికంగా మారినప్పుడు వైద్యులు వివిధ రకాల చికిత్సలను అందిస్తారు. ఎక్కిళ్లకు అందుబాటులో ఉన్న వైద్య చికిత్సల వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. మందుల ద్వారా చికిత్స (Medications)
ఎక్కిళ్లు 48 గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం వేధిస్తుంటే, డాక్టర్లు కింది మందులను సూచించవచ్చు:

• క్లోర్‌ప్రోమాజైన్ (Chlorpromazine): ఇది దీర్ఘకాలిక ఎక్కిళ్ల చికిత్సకు సాధారణంగా వాడే మొదటి మందు.
• బాక్లోఫెన్ (Baclofen): ఇది కండరాల బిగుతును తగ్గించే మందు (Muscle Relaxant), ఇది డయాఫ్రామ్ కండరాన్ని శాంతింపజేస్తుంది.
• మెటోక్లోప్రమైడ్ (Metoclopramide): కడుపు ఖాళీ అవ్వడానికి మరియు జీర్ణక్రియ సంబంధిత ఎక్కిళ్లను తగ్గించడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
• గాబాపెంటిన్ (Gabapentin): ఇది సాధారణంగా నరాల నొప్పికి వాడతారు, కానీ ఇది ఎక్కిళ్లను నియంత్రించడంలో కూడా ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది.

ముఖ్య గమనిక: డాక్టర్ ను సంప్రదించకుండా ఈ మందులను వాడడం ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు. కాబట్టి మందులు వాడేముందు డాక్టర్ ను సంప్రదించడం తప్పనిసరి.

2. అంతర్లీన కారణానికి చికిత్స (Treating the Root Cause)
ఎక్కిళ్లు రావడానికి కారణమైన అసలు వ్యాధిని నయం చేయడం ద్వారా ఎక్కిళ్లను ఆపవచ్చు:

• యాసిడ్ రిఫ్లక్స్ (GERD): ఒకవేళ గ్యాస్ట్రిక్ సమస్యల వల్ల ఎక్కిళ్లు వస్తుంటే, ‘ప్రోటాన్ పంప్ ఇన్హిబిటర్స్’ (Antacids) ఇస్తారు.
• ఇన్ఫెక్షన్లు: గొంతులో లేదా ఊపిరితిత్తుల్లో ఇన్ఫెక్షన్ ఉంటే యాంటీబయాటిక్స్ ద్వారా చికిత్స చేస్తారు.

3. వైద్య విధానాలు (Medical Procedures)
మందులు పనిచేయనప్పుడు కొన్ని ప్రత్యేక ప్రక్రియలు చేస్తారు:

• నాసోగాస్ట్రిక్ ట్యూబ్ (Nasogastric Tube): ముక్కు ద్వారా కడుపులోకి ఒక సన్నని గొట్టాన్ని పంపి, కడుపులో ఉన్న అదనపు గాలిని బయటకు తీస్తారు. దీనివల్ల డయాఫ్రామ్ పై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
• నరాల బ్లాక్ ఇంజెక్షన్ (Nerve Block): డయాఫ్రామ్‌ను నియంత్రించే ‘ఫ్రెనిక్ నర్వ్’ (Phrenic nerve) వద్దకు మత్తుమందును ఇంజెక్ట్ చేస్తారు. ఇది ఎక్కిళ్ల సంకేతాలను తాత్కాలికంగా ఆపేస్తుంది.
• వ్యాగస్ నర్వ్ స్టిమ్యులేటర్ (Vagus Nerve Stimulator): చాలా అరుదైన కేసుల్లో, శస్త్రచికిత్స ద్వారా మెడలో ఒక చిన్న పరికరాన్ని అమర్చి, వ్యాగస్ నరానికి విద్యుత్ సంకేతాలను పంపి ఎక్కిళ్లను నియంత్రిస్తారు.

ముగింపు
ఎక్కిళ్లు అనేవి చాలా వరకు హానికరం కానప్పటికీ, అవి మన రోజువారీ జీవితాన్ని ఇబ్బంది పెడితే మాత్రం వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఉత్తమం. సరైన రోగ నిర్ధారణ (Diagnosis) ద్వారా అసలు కారణాన్ని తెలుసుకుంటే, సరైన చికిత్సతో ఎక్కిళ్లకు శాశ్వత పరిష్కారం పొందవచ్చు.

మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నాయా? సహాయం చేయడానికి మేము సిద్దంగా ఉన్నాము! మా అనుభవంతులైన నిపుణుల సలహా కొరకు +918065906165 కి కాల్ చేయగలరు.