ఉన్నట్టుండి అసాధారణ కదలికలకు కారణం : కొరియా వ్యాధి

1. కొరియా వ్యాధి అంటే?

2. కారణాలు

3. లక్షణాలు

4. చికిత్స

5. జాగ్రత్తలు

కొరియా వ్యాధి అంటే?

కొరియా వ్యాధి (Chorea) అనేది ఒక నాడీ సంబంధిత రుగ్మత . ఈ పరిస్థితిలో, వ్యక్తి అదుపు లేకుండా, వేగంగా, హఠాత్తుగా మరియు క్రమరహితంగా కండరాల కదలికలను ప్రదర్శిస్తారు. ఈ కదలికలు నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా లేదా గాలిలో చేతులు ఊపుతున్నట్లుగా కనిపిస్తాయి. “కొరియా” అనే పదం గ్రీకు భాషలోని “Choreia” అనే పదం నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం “నాట్యం” .

కొరియా వ్యాధి కారణాలు

కొరియా వ్యాధి (Chorea) అనేది మెదడు యొక్క కదలిక నియంత్రణ వ్యవస్థలో (Movement Control System) ఏర్పడే లోపం వల్ల వస్తుంది. ఇది ఒక స్వతంత్ర వ్యాధి కాదు, అంతర్లీన నాడీ సంబంధిత రుగ్మత లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల లక్షణం. కొరియాకు ప్రధానంగా మెదడులోని బేసల్ గాంగ్లియా అనే భాగం దెబ్బతినడం లేదా సరిగా పనిచేయకపోవడం కారణమవుతుంది. కొరియా వ్యాధికి దారితీసే ముఖ్యమైన కారణాలు మరియు పరిస్థితులు ఇక్కడ వివరంగా తెలుప బడ్డాయి:

• హంటింగ్టన్ వ్యాధి (Huntington’s Disease – HD): ఇది కొరియాకు అత్యంత సాధారణ జన్యుపరమైన కారణం. ఇది ఆటోసోమల్ డామినెంట్ పద్ధతిలో వంశపారంపర్యంగా సంక్రమిస్తుంది. ఈ వ్యాధిలో బేసల్ గాంగ్లియాలోని నాడీ కణాలు క్రమంగా క్షీణిస్తాయి, దీనివల్ల కొరియా కదలికలు మరియు సంజ్ఞానాత్మక (Cognitive) క్షీణత సంభవిస్తాయి.
• బినైన్ హెరిడిటరీ కొరియా (Benign Hereditary Chorea): ఇది చాలా అరుదుగా, బాల్యంలో ప్రారంభమయ్యే కొరియా యొక్క తేలికపాటి రూపం.
• విల్సన్ వ్యాధి (Wilson’s Disease): కాపర్ (రాగి) శరీరంలో అధికంగా పేరుకుపోవడం వల్ల ఈ వ్యాధి వస్తుంది, ఇది బేసల్ గాంగ్లియాను దెబ్బతీసి కొరియా లక్షణాలకు దారితీయవచ్చు.
• సిడెన్‌హామ్ కొరియా (Sydenham’s Chorea – SC): ఇది పిల్లలలో మరియు యువకులలో అత్యంత సాధారణమైన తాత్కాలిక కొరియా. గ్రూప్ A స్ట్రెప్టోకోకల్ ఇన్ఫెక్షన్ (Group A Streptococcal Infection – Strep Throat) తర్వాత వచ్చే రుమాటిక్ ఫీవర్ యొక్క సమస్యగా ఇది అభివృద్ధి చెందుతుంది. శరీరం బ్యాక్టీరియాతో పోరాడే క్రమంలో, మెదడులోని బేసల్ గాంగ్లియాపై తప్పుగా దాడి చేస్తుంది.
• లూపస్ (Systemic Lupus Erythematosus – SLE): ఇది ఒక స్వయం ప్రతిరక్షక వ్యాధి. ఇది కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసినప్పుడు కొరియా లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
• స్ట్రోక్ (Stroke): మెదడులోని నిర్దిష్ట భాగాలకు (బేసల్ గాంగ్లియా సహా) రక్త ప్రసరణకు ఆటంకం ఏర్పడినప్పుడు.
• ట్రామాటిక్ బ్రెయిన్ ఇంజ్యురీ (TBI): మెదడుకు తీవ్ర గాయం తగలడం.
• ట్యూమర్లు (Tumors): మెదడులో కణితులు పెరగడం.
• మందులు: కొన్ని ఔషధాల యొక్క దుష్ప్రభావాల వల్ల తాత్కాలిక కొరియా సంభవించవచ్చు (ఉదాహరణకు, యాంటీ-సైకోటిక్స్, దీర్ఘకాలికంగా లెవోడోపా వాడకం).
• జీవక్రియ లోపాలు (Metabolic Disorders):
  • హైపర్ థైరాయిడిజం (Hyperthyroidism):
    థైరాయిడ్ హార్మోన్స్ అధికంగా ఉత్పత్తి అవడం.
  • హైపోగ్లైసీమియా (Hypoglycemia):
    రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు బాగా పడిపోవడం.

• గర్భధారణ (Chorea Gravidarum): గర్భధారణ సమయంలో హార్మోన్ల మార్పుల కారణంగా అరుదుగా కొరియా తాత్కాలికంగా సంభవిస్తుంది.

కొరియాకు చికిత్స చేయాలంటే, ముందుగా దానికి కారణమైన అంతర్లీన సమస్యను ఖచ్చితంగా గుర్తించాలి.

కొరియా వ్యాధి లక్షణాలు

కొరియా అనేది అసంకల్పిత కదలికలను సూచిస్తుంది, ఇవి వేగంగా, ఆకస్మికంగా మరియు క్రమరహితంగా ఉంటాయి. ఈ లక్షణాల గురించి ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకోవచ్చు.

• ముఖం: తరచుగా మొహం చిట్లించడం, అసంకల్పితంగా కళ్ళు చిట్లించడం లేదా నోరు తెరవడం.
• చేతులు మరియు పాదాలు: చేతులు మరియు పాదాలు అదుపు లేకుండా కదలడం, కుదుపులు లేదా మెలితిప్పినట్లుగా ఉండటం. పట్టుతప్పి చేతిలో నుంచి వస్తువులు పడిపోవడం.
• శరీరం: కూర్చున్నప్పుడు లేదా నిలబడినప్పుడు కూడా శరీరం ఒక పక్కకు కదలడం జరగవచ్చు.

ఉన్నట్టుండి శరీరం నియంత్రణ లేకుండా కదులుతుందా?

చికిత్స కోసం వెంటనే యశోద వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.

కొరియా వ్యాధి చికిత్స

కొరియా వ్యాధి (Chorea) అనేది ఒక లక్షణం మాత్రమే కాబట్టి, దాని చికిత్స అనేది ఆ కదలికలకు కారణమైన అంతర్లీన వ్యాధిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చికిత్స యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం అసంకల్పిత కదలికలను తగ్గించడం మరియు రోగి యొక్క జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరచడం.

కొరియా వ్యాధికి చికిత్స చేసే విధానాలు వివరంగా ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి:

1. మూలకారణానికి చికిత్స (Treating the Primary Cause)

కొరియాకు కారణమైన వ్యాధిని నయం చేయడం లేదా నియంత్రించడం చికిత్సలో మొదటి మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన దశ.

• హంటింగ్టన్ వ్యాధి (Huntington’s Disease – HD): HD అనేది నయం కాని జన్యుపరమైన వ్యాధి. ఈ సందర్భంలో చికిత్స కేవలం లక్షణాల నిర్వహణపై దృష్టి పెడుతుంది (క్రింద చూడండి).
• సిడెన్‌హామ్ కొరియా (Sydenham’s Chorea – SC): ఈ రకం కొరియాకు సాధారణంగా యాంటీబయాటిక్స్ (పెన్సిలిన్) తో చికిత్స చేస్తారు, ఎందుకంటే ఇది స్ట్రెప్టోకోకల్ ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల వస్తుంది. వాపును తగ్గించడానికి కొన్నిసార్లు స్టెరాయిడ్లు (Corticosteroids) లేదా ఇమ్యునోగ్లోబులిన్స్ (IVIG) కూడా ఉపయోగించవచ్చు. కొరియా లక్షణాలు సాధారణంగా కొన్ని నెలల తర్వాత వాటంతట అవే తగ్గుతాయి.
• విల్సన్ వ్యాధి (Wilson’s Disease): శరీరంలో కాపర్ (రాగి) పేరుకుపోవడం వల్ల ఈ విధమైన కొరియా వస్తుంది. దీనికి కాపర్‌ను తొలగించే చీలేటింగ్ మందులు (Chelating Agents) (ఉదా: పెనిసిల్లమైన్) ద్వారా చికిత్స చేస్తారు.
• జీవక్రియ/థైరాయిడ్ సమస్యలు: థైరాయిడ్ గ్రంథి అతి చురుకుగా ఉన్నప్పుడు (హైపర్ థైరాయిడిజం) కొరియా వస్తే, ఆ థైరాయిడ్ సమస్యకు చికిత్స చేయడం ద్వారా కొరియా లక్షణాలు కూడా తగ్గుతాయి.

2. కొరియా కదలికలకు మందులు

కొరియా కదలికలు తీవ్రంగా ఉండి, రోజువారీ కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలిగించినప్పుడు, కదలికలను అణిచివేసేందుకు ఈ మందులను ఉపయోగిస్తారు:

• డోపమైన్ బ్లాకర్స్ : కొరియా కదలికలు మెదడులోని అధిక డోపమైన్ కార్యకలాపాల వల్ల సంభవిస్తాయి. అందువల్ల, డోపమైన్ గ్రాహకాలను నిరోధించే మందులను (ఉదా: టెట్రాబెనజైన్, హలోపెరిడోల్ లేదా రిస్పెరిడోన్ వంటి న్యూరోలెప్టిక్స్) ఉపయోగిస్తారు. ఇవి కదలికల తీవ్రతను తగ్గిస్తాయి.
• క్లోనజెపామ్ (Clonazepam): ఇది ఒక రకమైన బెంజోడియాజెపైన్. దీనిని కండరాల సంకోచాలు మరియు వణుకును తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
• యాంటీ-కన్వల్సెంట్స్: కొన్ని మూర్ఛ నిరోధక మందులు (ఉదా: వాల్ప్రోయిక్ యాసిడ్) కూడా కదలికలను నియంత్రించడానికి సహాయపడవచ్చు.

3. పునరావాసం మరియు సహాయక చికిత్సలు (Rehabilitation and Supportive Care)

కదలికల కారణంగా రోగి యొక్క రోజువారీ జీవితం ప్రభావితమైనప్పుడు, సహాయక చికిత్సలు అవసరం:

• ఫిజియోథెరపీ (Physiotherapy): కండరాల బలం మరియు సమతుల్యతను (Balance) నిర్వహించడానికి సహాయపడుతుంది, ముఖ్యంగా పడిపోయే ప్రమాదం ఉన్నవారికి.
• ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ (Occupational Therapy): ఆహారం తినడం, దుస్తులు ధరించడం వంటి రోజువారీ పనులను సులభతరం చేయడానికి కొత్త పద్ధతులు మరియు అనుకూల ఉపకరణాలను (Adaptive devices) నేర్పిస్తుంది.
• స్పీచ్ థెరపీ (Speech Therapy): కొరియా కదలికలు నాలుక మరియు నోటి కండరాలను ప్రభావితం చేసినప్పుడు, మాట్లాడటం మరియు మింగడం (Swallowing) సులభతరం చేయడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
• మానసిక మద్దతు: హంటింగ్టన్ వ్యాధి వంటి దీర్ఘకాలిక కొరియా సందర్భాలలో, రోగికి మరియు కుటుంబ సభ్యులకు ఆందోళన, డిప్రెషన్ మరియు ప్రవర్తనా మార్పులను నిర్వహించడానికి కౌన్సెలింగ్ మరియు మానసిక చికిత్స అవసరం.

కొరియా చికిత్స అనేది న్యూరాలజిస్ట్ పర్యవేక్షణలో జరగాలి, ఎందుకంటే మందులు దుష్ప్రభావాలను కలిగిస్తాయి మరియు ప్రతి రోగికి చికిత్స యొక్క ప్రతిస్పందన భిన్నంగా ఉంటుంది.

కొరియా వ్యాధి చికిత్సలో ఫిజియోథెరపీ పాత్ర

కొరియా వ్యాధి (Chorea) చికిత్సలో ఫిజియోథెరపీ పాత్ర చాలా ముఖ్యమైనది మరియు ఇది కేవలం కదలికల నిర్వహణకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. కండరాల కదలికలు అదుపు తప్పడం వలన రోగులు ఎదుర్కొనే దైనందిన సమస్యలను తగ్గించడంలో మరియు వారి భద్రతను పెంచడంలో ఇది సహాయపడుతుంది.

కొరియా వ్యాధి చికిత్సలో ఫిజియోథెరపీ యొక్క వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. సమతుల్యత మరియు నడక మెరుగుదల (Balance and Gait Improvement)

కొరియా కదలికలు రోగి యొక్క సమతుల్యతను (Balance) మరియు నడక (Gait) తీరును తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తాయి.

• పడిపోయే ప్రమాదం తగ్గింపు: కొరియా ఉన్నవారు అసంకల్పిత కదలికల కారణంగా తరచుగా పడిపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఫిజియోథెరపిస్టులు ఈ ప్రమాదాన్ని అంచనా వేసి, దాన్ని తగ్గించడానికి ప్రత్యేక వ్యాయామాలు (ఉదాహరణకు, బ్యాలెన్స్ ట్రైనింగ్, స్టెబిలిటీ ఎక్సర్‌సైజులు) నేర్పిస్తారు.
• నడక శిక్షణ: కొరియా ఉన్నవారు అసాధారణమైన అడుగులతో నడుస్తారు. థెరపీ ద్వారా వారికి స్థిరమైన, నియంత్రిత నడకను అభ్యసించడానికి సహాయం చేస్తారు.

2. కండరాల బలం మరియు స్థితిస్థాపకత (Muscle Strength and Flexibility)

అసాధారణమైన కదలికల వల్ల కండరాలు అనవసరంగా శ్రమించి, బలహీనపడవచ్చు లేదా బిగుసుకుపోవచ్చు.

• కండరాల బలోపేతం (Strengthening): ఫిజియోథెరపీ ప్రత్యేక బలం పెంచే వ్యాయామాలను సూచిస్తుంది, ఇది కండరాల శక్తిని పెంచి, శరీరంపై కొంత నియంత్రణను తిరిగి పొందడానికి సహాయపడుతుంది.
• సాగతీత వ్యాయామాలు (Stretching): కండరాల బిగుసుకుపోవడాన్ని తగ్గించడానికి మరియు కీళ్ల కదలిక పరిధిని నిర్వహించడానికి సాగతీత వ్యాయామాలు ముఖ్యమైనవి. ఇది నొప్పిని తగ్గించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది.

3. భంగిమ నిర్వహణ (Posture Management)

కొరియా కదలికలు మెడ, వెన్నెముక మరియు శరీర (Trunk) భంగిమను ప్రభావితం చేస్తాయి.

• సరైన భంగిమ: కూర్చున్నప్పుడు లేదా నిలబడినప్పుడు సరైన భంగిమను నిర్వహించడం నేర్పిస్తారు. ఇది కండరాలపై ఒత్తిడిని తగ్గించి, కదలికలను కొంతవరకు నియంత్రించడానికి సహాయపడుతుంది.
• శరీర స్థిరత్వం (Trunk Stability): మొండెం చుట్టూ ఉన్న ప్రధాన కండరాలను బలోపేతం చేయడం వలన శరీరానికి స్థిరత్వం లభిస్తుంది, ఇది చేతులు మరియు కాళ్ళ కదలికలను మెరుగ్గా నియంత్రించడానికి ఆధారాన్ని ఇస్తుంది.

4. సహాయక పరికరాలు మరియు పర్యావరణ మార్పులు (Assistive Devices and Environmental Modification)

కొరియా యొక్క తీవ్రతను బట్టి, భద్రత కోసం సహాయక ఉపకరణాలు మరియు ఇంటి వాతావరణంలో మార్పులు అవసరం.

• సహాయక పరికరాలు: నడిచేందుకు వాకర్లు, వీల్‌చైర్లు, లేదా ప్రత్యేకమైన కర్రలను ఉపయోగించడంలో ఫిజియోథెరపిస్టులు శిక్షణ ఇస్తారు.
• ఇంటి మార్పులు: ఇంట్లో పడిపోయే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి సిఫార్సులు చేస్తారు (ఉదాహరణకు, రగ్గులు తొలగించడం, మెట్లకు రైలింగ్‌లు ఏర్పాటు చేయడం, బాత్‌రూమ్‌లో సపోర్ట్ బార్‌లు అమర్చడం).

ఫిజియోథెరపీ అనేది కొరియా వ్యాధికి చికిత్స చేసే బహుళ-రంగాల వైద్య బృందంలో (Multidisciplinary Team) ఒక అంతర్భాగం. ఇది పేషేంట్లకు రోజువారీ జీవితంలో చురుకుగా పాల్గొనడంలో శక్తిని అందిస్తుంది.

కొరియా వ్యాధి రాకుండా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

కొరియా వ్యాధి (Chorea) అనేది ఒక లక్షణం మాత్రమే, దీనికి కారణమయ్యే అంతర్లీన వ్యాధులు (ముఖ్యంగా హంటింగ్టన్ వ్యాధి వంటి జన్యుపరమైనవి) వేరుగా ఉంటాయి. కాబట్టి, కొరియాను పూర్తిగా నివారించడం అనేది దాని మూలకారణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
కొన్ని రకాల కొరియాను నివారించడానికి లేదా దాని ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి ఈ కింది చర్యలు తీసుకోవచ్చు:

• జన్యు కౌన్సెలింగ్: కుటుంబంలో హంటింగ్టన్ వ్యాధి చరిత్ర ఉన్నట్లయితే, బిడ్డకు వ్యాధి సంక్రమించే ప్రమాదాన్ని అంచనా వేయడానికి గర్భం ధరించడానికి ముందు జన్యు పరీక్షలు చేయించుకోవడం.
• ప్రమాదాన్ని అర్థం చేసుకోవడం: వ్యాధి సంక్రమించే విధానం (ఆటోసోమల్ డామినెంట్) గురించి తెలుసుకోవడం ద్వారా భవిష్యత్తు ప్రణాళికలను రూపొందించుకోవచ్చు.
• స్ట్రెప్ ఇన్ఫెక్షన్ చికిత్స: గొంతు నొప్పి లేదా ఇతర లక్షణాలు కనిపిస్తే, వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించి యాంటీబయాటిక్స్ ద్వారా స్ట్రెప్టోకోకల్ సంక్రమణకు పూర్తి చికిత్స అందించడం. చికిత్సను మధ్యలో ఆపకుండా పూర్తి చేయడం ముఖ్యం.
• క్రమమైన పర్యవేక్షణ: గతంలో రుమాటిక్ ఫీవర్ వచ్చినట్లయితే, కొరియా మళ్లీ రాకుండా నివారించడానికి వైద్యులు సూచించిన విధంగా నివారణ యాంటీబయాటిక్స్ తీసుకోవడం.
• తల గాయాల నివారణ (TBI): క్రీడలు ఆడేటప్పుడు, బైక్ నడిపేటప్పుడు లేదా ఇతర ప్రమాదకర కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్నప్పుడు హెల్మెట్‌లను ఉపయోగించడం ద్వారా ట్రామాటిక్ బ్రెయిన్ ఇంజ్యురీ (TBI) మరియు మెదడుకు నష్టం జరగకుండా నివారించవచ్చు.
• స్ట్రోక్ నివారణ: రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ మరియు మధుమేహం వంటి స్ట్రోక్ ప్రమాద కారకాలను నియంత్రించడం.
• మందుల పర్యవేక్షణ: కొన్ని మందుల దుష్ప్రభావాల వల్ల కొరియా వస్తే, ఆ మందులను వైద్యుడి పర్యవేక్షణలో మార్చుకోవడం లేదా మోతాదును తగ్గించడం.

కొరియా వ్యాధి ముందుగా గుర్తించడం వలన చికిత్స సులభం కావచ్చు. నిర్లక్ష్యం చేసేకొద్దీ ఇది తీవ్రంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. యశోద హాస్పిటల్స్ లో అత్యంత అనుభజ్ఞులైన న్యూరాలజిస్ట్ కొరియా వ్యాధికి అత్యుత్తమ చికిత్స అందించగలరు. మీరు ఈ సమస్యతో బాధ పడుతున్నట్లు ఐతే వెంటనే యశోద వైద్యులను సంప్రదించండి.

మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నాయా? సహాయం చేయడానికి మేము సిద్దంగా ఉన్నాము! మా అనుభవంతులైన నిపుణుల సలహా కొరకు +918065906165 కి కాల్ చేయగలరు.