హెచ్ఐవి, ఎయిడ్స్ : అవగాహనతోనే నివారణ సాధ్యం

1. హెచ్ఐవి అంటే ఏంటి?

2. హెచ్ఐవి కారణాలు

3. హెచ్ఐవి లక్షణాలు

4. ఎయిడ్స్ వ్యాధి అంటే?

5. ఎయిడ్స్ లక్షణాలు

6. HIV & ఎయిడ్స్ చికిత్స

7. నివారణ

8. పరీక్షలు

హెచ్ఐవి, ఎయిడ్స్ గురించి తెలుసుకునే ముందు మన శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తి ఎలా పనిచేస్తుందో తెలుసుకుంటే మరింత వివరంగా అర్ధం అవుతుంది. మన చుట్టూ ఉన్న గాలిలో, నీటిలో, ఆహారంలో కంటికి కనిపించని కొన్ని కోట్ల వైరస్‌లు, బ్యాక్టీరియాలు ఉంటాయి. ఇవి మన శరీరంలోకి ప్రవేశించి వ్యాధులను కలిగించకుండా అడ్డుకొనే శక్తిని ఇమ్యూనిటీ (రోగనిరోధక శక్తి) అంటారు. ఇమ్యూనిటీ తగ్గడం అంటే మన శరీరంలోని ‘రక్షణ సైన్యం’ బలహీనపడటం అని అర్థం. ఒక దేశానికి సైన్యం బలహీనపడితే శత్రువులు ఎలాగైతే సులభంగా లోపలికి చొరబడతారో, మన శరీరంలో కూడా అదే జరుగుతుంది.

ఇమ్యూనిటీ తక్కువగా ఉన్నవారికి వాతావరణంలో జరిగే చిన్న మార్పులు కూడా త్వరగా ప్రభావం చూపుతాయి. ఇతరులకన్నా వీరికి తరచుగా జలుబు, గొంతు నొప్పి లేదా తుమ్ములు వస్తుంటాయి. వైరల్ ఫీవర్లు లేదా శ్వాసకోశ సంబంధిత ఇన్ఫెక్షన్లు త్వరగా సోకుతాయి. ఇతరులు 2-3 రోజుల్లో కోలుకుంటే, వీరికి వారం పది రోజులు పడుతుంది.ఇమ్యూనిటీ తక్కువగా ఉంటే, చర్మంపై చిన్న పుండు పడినా అది మానడానికి చాలా సమయం పడుతుంది.

1. హెచ్ఐవి అంటే ఏంటి?

HIV (హ్యూమన్ ఇమ్యునో డెఫిషియన్సీ వైరస్) అనేది మానవ శరీరంలోని రోగనిరోధక వ్యవస్థపై దాడి చేసే ఒక వైరస్. ఇది ముఖ్యంగా శరీరానికి ఇన్ఫెక్షన్లతో పోరాడే శక్తిని ఇచ్చే CD4 కణాలను (T-cells) దెబ్బతీస్తుంది. HIV మన శరీర రక్షణ వ్యవస్థ మీద దాడి చేస్తుంది, దాని గురించి ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకుందాం.

• వైరస్ దాడి: HIV శరీరంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, అది మన రక్షణ కణాలైన CD4 సెల్స్‌ను ఉపయోగించుకుని తన సంఖ్యను పెంచుకుంటుంది.
• బలహీనత: కాలక్రమేణా, ఈ కణాల సంఖ్య తగ్గిపోవడంతో రోగనిరోధక వ్యవస్థ పూర్తిగా బలహీనపడుతుంది. దీనివల్ల సాధారణ జలుబు లేదా చిన్న ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా ప్రాణాంతకంగా మారతాయి.

2. హెచ్ఐవి రావడానికి గల కారణాలు

HIV (హ్యూమన్ ఇమ్యునో డెఫిషియన్సీ వైరస్) అనేది కేవలం కొన్ని రకాల శరీర ద్రవాల (Body Fluids) ద్వారా మాత్రమే ఒకరి నుండి మరొకరికి వ్యాపిస్తుంది. అవి: రక్తం, వీర్యం, యోని ద్రవాలు మరియు తల్లి పాలు.HIV వ్యాపించడానికి గల ప్రధాన కారణాలను ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకుందాం.

1. అసురక్షిత శృంగారం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా HIV వ్యాపించడానికి ఇది అత్యంత సాధారణ కారణం.

• HIV సోకిన వ్యక్తితో ఎటువంటి రక్షణ (కండోమ్) లేకుండా శృంగారంలో పాల్గొన్నప్పుడు, వారి శరీర ద్రవాలు (స్పెర్మ్) నేరుగా మరొకరి శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తాయి.
• ముఖ్యంగా యోని లేదా మలద్వారం ద్వారా జరిగే శృంగారంలో సూక్ష్మమైన గాయాలు అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది, దీని ద్వారా వైరస్ సులభంగా రక్తంలోకి వెళ్తుంది.

2. కలుషితమైన సూదులు మరియు సిరంజీలు

• మాదకద్రవ్యాలు: మాదకద్రవ్యాలు తీసుకునే వారు ఒకరు వాడిన సూదినే మరొకరు వాడుకోవడం వల్ల రక్తం ద్వారా వైరస్ వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.
  
• ట్యాటూలు మరియు పియర్సింగ్: సరిగ్గా శుభ్రం చేయని (Sterilized) పరికరాలతో పచ్చబొట్లు పొడిపించుకోవడం లేదా చెవులు, ముక్కు కుట్టించుకోవడం వల్ల కూడా ప్రమాదం ఉంటుంది.
  
• వైద్యరంగంలో: పొరపాటున ఒక రోగికి వాడిన సూదిని మరొకరికి వాడినా లేదా వైద్య సిబ్బందికి ఆ సూదులు గుచ్చుకున్నా (Needle stick injury) వైరస్ సోకవచ్చు.
  

3. తల్లి నుండి బిడ్డకు

HIV సోకిన తల్లి నుండి బిడ్డకు మూడు సందర్భాలలో వైరస్ వ్యాపించే అవకాశం ఉంది:

1. గర్భధారణ సమయంలో
2. ప్రసవ సమయంలో
3. పాలిచ్చే సమయంలో

గర్భధారణ సమయంలో, ప్రసవ సమయంలో మరియు పాలిచ్చే సమయంలో తల్లి నుండి బిడ్డకు HIV ఎలా వ్యాపిస్తుందో ఇక్కడ వివరంగా తెలుసుకోవచ్చు.

1. గర్భధారణ సమయంలో: మాయ (Placenta) ద్వారా

• మాయ (Placenta) అనేది తల్లి గర్భాశయానికి, శిశువుకు మధ్య ఉండే ఒక అద్భుతమైన వంతెన వంటిది. ఇది తల్లి రక్తం నుండి ఆక్సిజన్‌ను, పోషకాలను బిడ్డకు అందిస్తుంది.
• వ్యాప్తి చెందే విధానం: సాధారణంగా తల్లి రక్తం, బిడ్డ రక్తం నేరుగా కలవవు. మాయ ఒక ‘ఫిల్టర్’ (జల్లెడ) లాగా పనిచేసి బ్యాక్టీరియాలను, వైరస్‌లను అడ్డుకుంటుంది. అయితే, తల్లి రక్తంలో వైరల్ లోడ్ (Viral Load) అంటే వైరస్ సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, కొన్ని వైరస్ కణాలు మాయలో ఉండే రక్షణ కణాలను దాటుకుని బిడ్డ రక్తప్రవాహంలోకి వెళ్ళే అవకాశం ఉంటుంది.
• ప్రమాదకర పరిస్థితులు: గర్భధారణ సమయంలో తల్లికి ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లు (ఉదాహరణకు మలేరియా లేదా ఇతర లైంగిక వ్యాధులు) సోకితే, మాయ దెబ్బతినవచ్చు. అప్పుడు ఆ రంధ్రాల ద్వారా HIV వైరస్ సులభంగా బిడ్డకు చేరుతుంది.

2. ప్రసవ సమయంలో (Delivery) తల్లి నుండి శిశువుకు

ప్రసవ సమయంలో (Delivery) తల్లి నుండి శిశువుకు HIV వ్యాపించే ప్రక్రియను “పెరినాటల్ ట్రాన్స్‌మిషన్” (Perinatal Transmission) అంటారు. ఇది ఎలా జరుగుతుందో మరింత వివరంగా, అర్థమయ్యేలా ఇక్కడ వివరించబడింది:

• తల్లి గర్భంలో ఉన్నంత సేపు శిశువుకు, తల్లికి మధ్య రక్తప్రసరణ నేరుగా జరగదు. మాయ (Placenta) అనేది ఒక ఫిల్టర్ లాగా పనిచేసి కేవలం పోషకాలను, ఆక్సిజన్‌ను మాత్రమే బిడ్డకు అందిస్తుంది. కానీ ప్రసవ సమయంలో పరిస్థితి మారుతుంది.

a . బర్త్ కెనాల్ ద్వారా ప్రయాణం

శిశువు సాధారణ ప్రసవం (నార్మల్ డెలివరీ) ద్వారా బయటకు వస్తున్నప్పుడు, తల్లి యొక్క జననేంద్రియ మార్గం (Vaginal canal) నుండి ప్రయాణించాలి. ఈ మార్గంలో తల్లి యొక్క రక్తం మరియు యోని ద్రవాలు అధికంగా ఉంటాయి. శిశువు శరీరం ఈ ద్రవాలతో నేరుగా సంపర్కంలోకి వస్తుంది.

b . వైరస్ ప్రవేశించే మార్గాలు

శిశువు చర్మం చాలా పల్చగా, సున్నితంగా ఉంటుంది. వైరస్ శిశువు శరీరంలోకి ఈ క్రింది మార్గాల ద్వారా వెళ్ళవచ్చు:

• శ్లేష్మ పొరలు (Mucous Membranes): శిశువు యొక్క కళ్ళు, ముక్కు మరియు నోటి లోపల ఉండే సున్నితమైన పొరల ద్వారా తల్లి రక్తంలోని వైరస్ సులభంగా లోపలికి ప్రవేశిస్తుంది.
• చిన్న గాయాలు: ప్రసవ సమయంలో కలిగే ఒత్తిడి వల్ల శిశువు చర్మంపై మన కంటికి కనిపించని అతిచిన్న గాయాలు (Micro-tears) అయ్యే అవకాశం ఉంది. వీటి ద్వారా తల్లి రక్తం శిశువు రక్తంలో కలిసే ప్రమాదం ఉంటుంది.
• ద్రవాలను మింగడం: ప్రసవ సమయంలో శిశువు పొరపాటున తల్లి ద్రవాలను లేదా రక్తాన్ని మింగే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.

c . మాయ (ప్లాసెంటా) విడిపోవడం

ప్రసవం ముగిసే సమయంలో మాయ (Placenta) గర్భాశయ గోడ నుండి విడిపోతుంది. ఆ సమయంలో తల్లి మరియు బిడ్డ రక్తపు కణాలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసే (Maternal-fetal hemorrhage) అవకాశం కొద్దిగా ఉంటుంది. ఇది కూడా వైరస్ వ్యాప్తికి ఒక కారణం కావచ్చు.

3. పాలిచ్చే సమయంలో: తల్లి పాల ద్వారా

శిశువు పుట్టిన తర్వాత కూడా తల్లి పాల ద్వారా వైరస్ సోకే ప్రమాదం ఉంటుంది. దీనిని “పోస్ట్ నాటల్ ట్రాన్స్‌మిషన్” అంటారు.

• పాలల్లో వైరస్: HIV కేవలం రక్తంలోనే కాదు, తల్లి పాలల్లో కూడా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ప్రసవం తర్వాత వచ్చే మొదటి పాలలో (Colostrum) రోగనిరోధక కణాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. తల్లికి HIV ఉంటే, ఆ కణాలతో పాటు వైరస్ కూడా అధికంగా ఉంటుంది.
• బిడ్డ జీర్ణవ్యవస్థ: శిశువు యొక్క జీర్ణనాళం (Stomach and Intestines) చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. పెద్దవారితో పోలిస్తే శిశువుల పేగుల గోడలు అంత పటిష్టంగా ఉండవు. తల్లి పాలు తాగినప్పుడు, ఆ పాలల్లోని వైరస్ బిడ్డ పేగుల ద్వారా నేరుగా రక్తంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
• రొమ్ము సమస్యలు: తల్లికి రొమ్ము వాపు (Mastitis) ఉన్నా లేదా చనుమొనలు పగిలి రక్తం వస్తున్నా, ఆ రక్తం పాలతో కలిసి బిడ్డ శరీరంలోకి వెళ్ళడం వల్ల ప్రమాదం ఇంకా పెరుగుతుంది.
• మిశ్రమ ఆహారం : తల్లి పాలతో పాటు ఇతర పాలు లేదా ఆహారం (నీళ్లు, ఆవు పాలు) ఇస్తే బిడ్డ పేగుల్లో చిన్న చిన్న గాయాలు అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల తల్లి పాలలోని వైరస్ మరింత సులభంగా బిడ్డ రక్తంలో కలుస్తుంది.

4. రక్త మార్పిడి (Blood Transfusion)

HIV సోకడానికి గతంలో రక్త మార్పిడి ఒక ప్రధాన కారణం. అయితే ఇప్పుడు రక్తాన్ని ఎక్కించే ముందు దానికి ఖచ్చితంగా HIV పరీక్షలు చేస్తున్నారు. కాబట్టి ఈ పద్ధతి ద్వారా వైరస్ సోకే ప్రమాదం ప్రస్తుతం చాలా తక్కువ (దాదాపు 0.01% కంటే తక్కువ).

5. అవయవ మార్పిడి (Organ Transplant)

అరుదుగా, HIV సోకిన వ్యక్తి నుండి అవయవాలను (కిడ్నీ, కాలేయం వంటివి) సేకరించి మరొకరికి అమర్చినప్పుడు ఈ వైరస్ వ్యాపిస్తుంది. ఇప్పుడు అవయవ దాతలకు కూడా కఠినమైన పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నారు. కాబట్టి అవయవ మార్పిడి వలన HIV సోకడం దాదాపుగా ఉండదనే చెప్పవచ్చు.

HIV దేని ద్వారా వ్యాపించదు?

చాలా మందికి ఉండే అపోహలను తొలగించుకోవడం ముఖ్యం. HIV ఈ క్రింది వాటి ద్వారా వ్యాపించదు:

• కరచాలనం (Handshake) చేయడం లేదా కౌగిలించుకోవడం ద్వారా.
• కలిసి భోజనం చేయడం లేదా ఒకే గ్లాసుతో నీరు తాగడం ద్వారా.
• దోమలు లేదా ఇతర కీటకాలు కుట్టడం ద్వారా.
• తుమ్ములు, దగ్గు లేదా కన్నీళ్ల ద్వారా.
• ఒకే టాయిలెట్ లేదా స్విమ్మింగ్ పూల్ వాడటం ద్వారా.

3. HIV లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?

HIV వైరస్ సోకిన తర్వాత అందరిలో ఒకే రకమైన లక్షణాలు ఉండవు. ఇది వైరస్ సోకిన సమయం మరియు రోగనిరోధక వ్యవస్థ స్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. HIV లక్షణాలను ప్రధానంగా మూడు దశలుగా విభజించవచ్చు.

1. మొదటి దశ: ప్రారంభ దశ

వైరస్ శరీరంలోకి ప్రవేశించిన 2 నుండి 4 వారాల తర్వాత ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. దీనిని “ప్రైమరీ ఇన్ఫెక్షన్” అంటారు. ఇది సాధారణ ఫ్లూ (జ్వరం) లాగా అనిపిస్తుంది.

• జ్వరం మరియు చలి
• గొంతు నొప్పి
• చర్మంపై దద్దుర్లు
• కండరాల నొప్పులు
• లెంఫ్ నోడ్స్ వాపు
• అలసట

2. రెండో దశ: లక్షణాలు లేని దశ

ప్రారంభ లక్షణాలు తగ్గిన తర్వాత, వైరస్ శరీరంలోనే ఉంటుంది కానీ ఎటువంటి బయటి లక్షణాలను చూపదు.

• కాలపరిమితి: సరైన మందులు (ART) వాడకపోతే ఈ దశ 10 నుండి 15 ఏళ్ల వరకు కొనసాగవచ్చు. మందులు వాడేవారిలో ఈ దశ దశాబ్దాల పాటు ఉంటుంది.
• స్థితి: వ్యక్తి ఆరోగ్యంగానే కనిపిస్తాడు, కానీ వైరస్ లోపల నెమ్మదిగా రోగనిరోధక కణాలను (CD4 Cells) నాశనం చేస్తూనే ఉంటుంది.
• వ్యాప్తి: ఈ దశలో ఉన్న వ్యక్తి నుండి కూడా ఇతరులకు వైరస్ సోకే అవకాశం ఉంటుంది.

3. మూడో దశ: ఎయిడ్స్ (AIDS – Final Stage)

రోగనిరోధక వ్యవస్థ పూర్తిగా దెబ్బతిన్నప్పుడు, శరీరం చిన్న ఇన్ఫెక్షన్లను కూడా తట్టుకోలేదు. దీనినే ఎయిడ్స్ అంటారు.

• వేగంగా బరువు తగ్గడం: ఏ కారణం లేకుండానే శరీర బరువు విపరీతంగా తగ్గిపోవడం.
• దీర్ఘకాలిక జ్వరం: నెలల తరబడి తగ్గని జ్వరం మరియు రాత్రిపూట చెమటలు పట్టడం.
• నిరంతర విరేచనాలు: వారం కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు విరేచనాలు (Diarrhea) అవ్వడం.
• న్యుమోనియా: ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమవ్వడం.
• నోటి ఇన్ఫెక్షన్లు: నోటిలో లేదా గొంతులో తెల్లటి మచ్చలు (Fungal infections) రావడం.
• జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం: మానసిక ఆందోళన, మతిమరుపు లేదా డిప్రెషన్ రావడం.

ఒక ముఖ్యమైన గమనిక

పైన చెప్పిన లక్షణాలు కేవలం HIV వల్లనే వస్తాయని చెప్పలేము. జ్వరం, అలసట, గొంతు నొప్పి వంటివి సాధారణ జలుబు లేదా మలేరియా వంటి ఇతర వ్యాధుల వల్ల కూడా రావచ్చు.

• నిర్ధారణకు ఏకైక మార్గం: ఒక వ్యక్తికి HIV ఉందో లేదో కేవలం రక్త పరీక్ష (Blood Test) ద్వారా మాత్రమే తెలుస్తుంది. లక్షణాలను చూసి భయపడటం కంటే పరీక్ష చేయించుకోవడం ఉత్తమం.

HIV పరీక్షలు ఎప్పుడు చేయించుకోవాలి?

మీరు పొరపాటున పైన చెప్పిన కారణాల (అసురక్షిత శృంగారం లేదా వాడిన సూదులు వాడటం) వల్ల వైరస్ సోకి ఉండవచ్చు అని అనుమానిస్తే, వెంటనే పరీక్ష చేయించుకోవాలి.

• విండో పీరియడ్: వైరస్ శరీరంలోకి వెళ్ళిన వెంటనే పరీక్షలో కనిపించకపోవచ్చు. సాధారణంగా 2 వారాల నుండి 3 నెలల లోపు పరీక్ష చేయించుకుంటే ఖచ్చితమైన ఫలితం వస్తుంది.

నెలరోజులకు పైగా నీరసంగా, అలసటగా ఉంటుందా?
ఆలస్యం చేయకుండా మా వైద్యులను సంప్రదించండి

4. ఎయిడ్స్ వ్యాధి అంటే ఏమిటి?

ఎయిడ్స్ (AIDS) అనేది HIV వైరస్ సంక్రమణలో చివరి మరియు అత్యంత తీవ్రమైన దశ. దీని గురించి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

AIDS అంటే Acquired Immunodeficiency Syndrome (ఎక్వయిర్డ్ ఇమ్యూనో డెఫిషియన్సీ సిండ్రోమ్).

• Acquired: అంటే ఇది పుట్టుకతో వచ్చేది కాదు, బయటి నుండి (వైరస్ ద్వారా) సంక్రమించేది.
• Immuno-deficiency: అంటే రోగనిరోధక వ్యవస్థ విఫలమవ్వడం లేదా బలహీనపడటం.
• Syndrome: అంటే ఇది ఒకే వ్యాధి కాదు, అనేక రకాల వ్యాధులు మరియు లక్షణాల సమూహం.

HIV వైరస్ శరీరంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, అది మన రక్తంలోని CD4 (T-helper cells) అనే రక్షణ కణాలను నాశనం చేస్తుంది. ఈ కణాల సంఖ్య ఒక పరిమితి కంటే తగ్గిపోయినప్పుడు, శరీరం ఏ చిన్న ఇన్ఫెక్షన్‌ను కూడా తట్టుకోలేదు. ఆ స్థితిని ‘ఎయిడ్స్’ అంటారు.

HIV మరియు AIDS మధ్య తేడా

చాలామంది ఈ రెండూ ఒకటే అనుకుంటారు, కానీ తేడా ఉంది:

• HIV అనేది కేవలం ఒక వైరస్. ఒక వ్యక్తి శరీరంలో ఈ వైరస్ ఉన్నంత మాత్రాన అతనికి ఎయిడ్స్ ఉన్నట్లు కాదు.
• AIDS అనేది HIV సోకిన వ్యక్తికి సరైన చికిత్స అందక, అతని రోగనిరోధక శక్తి పూర్తిగా క్షీణించినప్పుడు వచ్చే పరిస్థితి. సాధారణంగా HIV సోకిన 8-10 ఏళ్ల తర్వాత ఎయిడ్స్ దశ మొదలవుతుంది.

అసురక్షిత శృంగారంలో పాల్గొన్నారని అనుమానంగా ఉందా?
HIV పరీక్ష కోసం ఆలస్యం చేయకుండా మా వైద్యులను సంప్రదించండి.

5. ఎయిడ్స్ వ్యాధి లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?

ఎయిడ్స్ (AIDS) అనేది HIV సంక్రమణలో చివరి దశ. దీని లక్షణాలు పురుషులలో మరియు మహిళలలో చాలా వరకు సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని లక్షణాలు వారి శరీర నిర్మాణాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి.
దీనిని మూడు దశలుగా అర్థం చేసుకోవడం సులభం:

1. సాధారణ లక్షణాలు (పురుషులు మరియు మహిళల్లో ఇద్దరికీ)

వైరస్ సోకిన 2 నుండి 4 వారాల తర్వాత ప్రాథమిక లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇవి సాధారణ ఫ్లూ జ్వరంలా అనిపిస్తాయి:

• జ్వరం మరియు చలి: అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన జ్వరం రావడం.
• గొంతు నొప్పి మరియు తలనొప్పి: గొంతు ఎర్రబడటం, మింగడం కష్టంగా ఉండటం.
• గ్రంథుల వాపు (Lymph Nodes): మెడ, చంకలు లేదా గజ్జల్లో ఉండే గ్రంథులు వాపు రావడం.
• చర్మంపై దద్దుర్లు: ఎరుపు రంగు మచ్చలు లేదా దద్దుర్లు రావడం.
• అలసట: విపరీతమైన నీరసం మరియు కండరాల నొప్పులు.

2. మగవారిలో ప్రత్యేక లక్షణాలు

పురుషులలో ప్రధానంగా ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థపై ఈ క్రింది ప్రభావాలు కనిపిస్తాయి:

• అంగంపై పుండ్లు (Genital Ulcers): జననేంద్రియాలపై చిన్న చిన్న పుండ్లు లేదా గుల్లలు ఏర్పడటం.
• హార్మోన్ల మార్పులు: టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయిలు తగ్గడం వల్ల శృంగార కోరికలు తగ్గడం (Low libido).
• మూత్ర విసర్జనలో ఇబ్బంది: మూత్రం పోసేటప్పుడు మంట లేదా నొప్పి రావడం (ఇది ఇతర లైంగిక వ్యాధుల వల్ల కూడా కావచ్చు).

3. ఆడవారిలో ప్రత్యేక లక్షణాలు

మహిళల్లో ఈ వైరస్ వారి హార్మోన్లు మరియు గైనకాలజికల్ ఆరోగ్యంపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతుంది:

• తరచుగా వచ్చే యోని ఇన్ఫెక్షన్లు: వైట్ డిశ్చార్జ్ (తెల్ల మైల) అవ్వడం, యోని భాగంలో విపరీతమైన దురద మరియు ఈస్ట్ ఇన్ఫెక్షన్లు రావడం.
• రుతుక్రమ సమస్యలు: పీరియడ్స్ సరిగ్గా రాకపోవడం, అతిగా రక్తస్రావం అవ్వడం లేదా పీరియడ్స్ సమయంలో విపరీతమైన నొప్పి.
• పెల్విక్ పెయిన్: కడుపు కింది భాగంలో (Pelvic region) దీర్ఘకాలికంగా నొప్పి ఉండటం.
• గర్భాశయ క్యాన్సర్ ముప్పు: HIV వల్ల రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడం వల్ల మహిళల్లో ‘సెర్వికల్ క్యాన్సర్‘ వచ్చే అవకాశం పెరుగుతుంది.

4. ఎయిడ్స్ దశలో తీవ్రమైన లక్షణాలు (చివరి దశ)

సరైన సమయంలో చికిత్స (ART) తీసుకోకపోతే, రోగనిరోధక శక్తి పూర్తిగా క్షీణించి ఈ క్రింది తీవ్రమైన లక్షణాలు కనిపిస్తాయి:

• వేగంగా బరువు తగ్గడం: ఏ కారణం లేకుండానే విపరీతంగా బరువు తగ్గుతారు.
• దీర్ఘకాలిక విరేచనాలు: వారం పది రోజుల కంటే ఎక్కువ కాలం విరేచనాలు అవ్వడం.
• న్యుమోనియా: ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమవ్వడం.
• నోటిలో తెల్లటి పూత: నోరు మరియు గొంతులో తెల్లటి ఫంగల్ మచ్చలు (Oral Thrush) ఏర్పడటం.
• మతిమరుపు: మెదడుపై ప్రభావం పడి జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం లేదా గందరగోళానికి గురవ్వడం.

ముఖ్యమైన సూచన:

పైన చెప్పిన లక్షణాలు ఉన్నంత మాత్రాన ఎయిడ్స్ ఉన్నట్లు కాదు. ఇవి ఇతర సాధారణ వ్యాధుల వల్ల కూడా రావచ్చు. మీకు అనుమానం ఉంటే వెంటనే హెచ్ఐవి పరీక్ష (HIV Test) చేయించుకోవడమే ఉత్తమ మార్గం.

6. HIV మరియు ఎయిడ్స్ కు చికిత్స ఉందా? ఎలా చేస్తారు?

ఎయిడ్స్ (AIDS) చికిత్సను వైద్య పరిభాషలో ART (Antiretroviral Therapy) అని పిలుస్తారు. ఇది ఎయిడ్స్‌ను పూర్తిగా నయం చేయలేకపోయినా, శరీరంలో వైరస్‌ను అదుపులో ఉంచి రోగి సాధారణ జీవితం గడిపేలా చేస్తుంది. HIV మరియు ఎయిడ్స్ చికిత్స ఒకే విధంగా ఉంటుంది. HIV కి ఇప్పటివరకు ప్రపంచంలో పూర్తిస్థాయిలో నయం చేసే మందులు కనుగొనబడలేదు. అయితే, ART (Antiretroviral Therapy) అనే చికిత్స ద్వారా ఈ వైరస్‌ను పూర్తిగా అదుపులో ఉంచి, బాధితులు సాధారణ వ్యక్తుల్లాగే సుదీర్ఘకాలం ఆరోగ్యంగా జీవించేలా చేయవచ్చు.

HIV మరియు ఎయిడ్స్ చికిత్సా విధానం గురించి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. ART (Antiretroviral Therapy) అంటే ఏమిటి?

ఇది ఒక రకమైన ఔషధాల కలయిక. ఇవి నేరుగా వైరస్‌ను చంపవు కానీ, రక్తంలో వైరస్ తన సంఖ్యను పెంచుకోకుండా అడ్డుకుంటాయి.

• వైరస్ నియంత్రణ: ఈ మందులు శరీరంలో వైరస్ వ్యాప్తిని ఆపివేస్తాయి. దీనివల్ల రక్తంలో వైరస్ సంఖ్య (Viral Load) చాలా తగ్గిపోతుంది.
• రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుదల: వైరస్ ప్రభావం తగ్గగానే, మన శరీరంలోని రక్షణ కణాలు (CD4 Cells) మళ్ళీ పెరగడం ప్రారంభిస్తాయి. దీనివల్ల శరీరం ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లతో పోరాడగలదు.

2. చికిత్స ఎప్పుడు ప్రారంభిస్తారు?

గతంలో CD4 కణాల సంఖ్య ఒక స్థాయికి పడిపోయిన తర్వాతే చికిత్స ఇచ్చేవారు. కానీ ఇప్పుడు “Test and Treat” విధానాన్ని పాటిస్తున్నారు. అంటే:

• ఒక వ్యక్తికి HIV పాజిటివ్ అని తేలిన వెంటనే, అతని ఆరోగ్య పరిస్థితితో సంబంధం లేకుండా చికిత్సను ప్రారంభించాలి. దీనివల్ల వైరస్ శరీరానికి ఎక్కువ నష్టం చేయకముందే అదుపు చేయవచ్చు.

3. చికిత్స ఎలా జరుగుతుంది?

చికిత్స ప్రారంభించే ముందు మరియు ప్రారంభించిన తర్వాత డాక్టర్లు కొన్ని ముఖ్యమైన పరీక్షలు చేస్తారు:

• CD4 Count Test: రోగనిరోధక శక్తి ఎంత ఉందో తెలుసుకోవడానికి ఈ పరీక్ష నిర్వహిస్తారు.
• Viral Load Test: రక్తంలో వైరస్ ఎంత తీవ్రంగా ఉందో కొలవడానికి ఈ పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది.
• Drug Resistance Test: కొన్ని రకాల మందులు ఆ వైరస్‌పై పనిచేస్తాయో లేదో చూడటానికి డ్రగ్ రెసిస్టెంట్ పరీక్ష నిర్వహిస్తారు.

మందుల వాడకం:

రోగి ప్రతిరోజూ ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో ఈ టాబ్లెట్లను వేసుకోవాలి. సాధారణంగా ఇది జీవితాంతం కొనసాగించాల్సిన చికిత్స.

4. చికిత్స వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు

• ఆయుష్షు పెరుగుదల: సరైన సమయానికి చికిత్స తీసుకునేవారు సాధారణ వ్యక్తుల మాదిరిగానే 70-80 ఏళ్ల వరకు జీవించవచ్చు.
  
• U = U (Undetectable = Untransmittable): ఈ మందుల వల్ల రక్తంలో వైరస్ సంఖ్య పరీక్షల్లో కూడా కనిపించనంత స్థాయికి పడిపోతే, వారు తమ భాగస్వామికి లైంగికంగా వైరస్‌ను వ్యాప్తి చేసే అవకాశం సున్నా (0%).
  
• ఇతర ఇన్ఫెక్షన్ల నివారణ: టీబీ, నిమోనియా వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులు రాకుండా అడ్డుకోవచ్చు.
  
• తల్లి నుండి బిడ్డకు రాకుండా నివారణ: తల్లి గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు ART మందులు వాడితే, రక్తంలో వైరస్ సంఖ్య బాగా తగ్గిపోతుంది. అప్పుడు మాయ (ప్లాసెంటా) ద్వారా వైరస్ బిడ్డకు వెళ్ళే అవకాశం దాదాపు ఉండదు. ఒకవేళ తల్లి పాలు ఇవ్వాల్సి వస్తే, ఆమె కచ్చితంగా మందులు వాడుతూ ఉండాలి. అప్పుడు పాల ద్వారా వైరస్ వ్యాపించే అవకాశం 1-5% కంటే తక్కువకు పడిపోతుంది.
  

5. చికిత్స వలన కలిగే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్

మందులు మొదలుపెట్టిన కొత్తలో కొందరికి కొన్ని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ ఉండవచ్చు:

• వాంతులు లేదా వికారం.
• నిద్రలేమి.
• తలనొప్పి లేదా చర్మంపై దద్దుర్లు.
• గమనిక: ఇవి సాధారణంగా కొన్ని రోజుల్లోనే తగ్గిపోతాయి. ఇబ్బందిగా ఉంటే డాక్టరును సంప్రదించాలి తప్ప మందులు ఆపకూడదు.

6. ప్రభుత్వ సాయం

భారతదేశంలో NACO (National AIDS Control Organisation) ఆధ్వర్యంలో ప్రభుత్వం అన్ని జిల్లా కేంద్రాల్లో ART కేంద్రాలను నిర్వహిస్తోంది.

• ఇక్కడ HIV పరీక్షలు, కౌన్సెలింగ్ మరియు ART మందులు లభిస్తాయి.
• రోగి వివరాలను అత్యంత రహస్యంగా ఉంచుతారు.

చికిత్స తీసుకునేవారు పాటించాల్సిన నియమాలు

• క్రమం తప్పకుండా మందులు వాడాలి: ఒక్క రోజు కూడా మందులు మానేయకూడదు. లేదంటే వైరస్ ఆ మందులకు అలవాటు పడి (Drug Resistance), మందులు పనిచేయడం ఆగిపోతాయి.
  
• పౌష్టికాహారం: ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలి.
  
• మానసిక ప్రశాంతత: యోగా, ధ్యానం చేయడం వల్ల ఒత్తిడి తగ్గి రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది.
  

గమనిక: HIV అనగానే మరణం అన్నట్టు కాదు. సరైన చికిత్స మరియు క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలి ఉంటే, HIV మరియు ఎయిడ్స్ బాధితులు కూడా సమాజంలో అందరిలాగే గొప్ప విజయాలు సాధించవచ్చు. ప్రస్తుతం HIV లేదా ఎయిడ్స్ ఉన్నవారికి గతంలో కంటే అత్యంత మెరుగైన మందులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కాబట్టి ఈ వైరస్ ఉన్నవారు దాచుకోకుండా చికిత్స చేపించుకుంటే సాధారణంగానే జీవించవచ్చు.

మీకు HIV పాజిటివ్ వచ్చిందా?
వెంటనే మా వైద్య నిపుణులను సంప్రదించండి.

7. HIV సోకకుండా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు మరియు నివారణ చర్యలు

HIV (హెచ్.ఐ.వి) నివారణ అనేది కేవలం ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన విషయం కాదు, ఇది సామాజిక బాధ్యత కూడా. HIV సోకకుండా ఉండటానికి తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలను మనం ప్రధానంగా ఐదు విభాగాలుగా విభజించవచ్చు.
వివరమైన నివారణ మార్గాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

1. సురక్షిత శారీరక సంబంధం (Safe Sex)

HIV వ్యాప్తికి అత్యంత ప్రధాన కారణం అసురక్షిత శారీరక సంబంధం.

• కండోమ్స్ వాడకం: సరైన పద్ధతిలో క్వాలిటీ కాండమ్స్ ఉపయోగించడం వల్ల HIV సోకే ప్రమాదం 90% పైగా తగ్గుతుంది.
• ఒకే భాగస్వామి: నమ్మకమైన, ఒకే భాగస్వామితో ఉండటం వల్ల రిస్క్ చాలా వరకు తగ్గుతుంది. ఎక్కువమంది లైంగిక భాగస్వాములు ఉండడం మరియు అసురక్షితంగా సెక్స్ లో పాల్గొనడం వలన HIV సోకె ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంది.
• STI చికిత్స: ఇతర లైంగిక వ్యాధులు (Syphilis, Gonorrhea) ఉన్నవారికి HIV సోకే అవకాశం ఎక్కువ. కాబట్టి వాటికి వెంటనే చికిత్స తీసుకోవాలి.

2. సూదులు మరియు సిరంజిల జాగ్రత్తలు

రక్తం ద్వారా వైరస్ వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.

• కొత్త సూదులు: ఎప్పుడైనా ఇంజెక్షన్ తీసుకోవాల్సి వస్తే, అది కొత్త సిరంజి అని నిర్ధారించుకోవాలి.
• పచ్చబొట్లు (Tattoos): టాటూలు వేయించుకునేటప్పుడు లేదా పియర్సింగ్ (ముక్కు, చెవులు కుట్టడం) చేయించుకునేటప్పుడు వాడే పరికరాలు స్టెరిలైజ్ చేసినవో కాదో చూసుకోవాలి.
• షేవింగ్ కిట్లు: సెలూన్లలో వాడే బ్లేడ్లు కొత్తవి ఉండేలా చూసుకోవాలి. ఇతరుల రేజర్లు లేదా టూత్ బ్రష్‌లు వాడకూడదు.

3. తల్లి నుండి బిడ్డకు వ్యాపించకుండా (PMTCT)

గర్భిణీ స్త్రీకి HIV ఉంటే, అది బిడ్డకు సోకకుండా ఆపవచ్చు.

• తప్పనిసరి పరీక్ష: గర్భం దాల్చిన వెంటనే HIV పరీక్ష చేయించుకోవాలి.
• మందుల వాడకం: తల్లికి HIV పాజిటివ్ అని తేలితే, గర్భధారణ సమయంలో మరియు ప్రసవ సమయంలో ప్రత్యేకమైన ART (Antiretroviral Therapy) మందులు వాడటం ద్వారా బిడ్డకు వైరస్ సోకకుండా 99% కాపాడవచ్చు.

4. ఆధునిక నివారణ మందులు (PrEP & PEP)

వైద్య శాస్త్రం అందుబాటులోకి తెచ్చిన మందులు ఇవి:

• PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis): HIV సోకే రిస్క్ ఎక్కువగా ఉన్నవారు (ఉదాహరణకు భాగస్వామికి HIV ఉంటే) ముందుగానే ప్రతిరోజూ వేసుకునే మాత్రలు. ఇది వైరస్ శరీరంలోకి ప్రవేశించకుండా అడ్డుకుంటుంది.
• PEP (Post-Exposure Prophylaxis): పొరపాటున ఎప్పుడైనా వైరస్ సోకి ఉండవచ్చు అని అనుమానం కలిగితే (అసురక్షిత సంబంధం లేదా సూది గుచ్చుకోవడం వంటివి), జరిగిన 72 గంటల లోపు ఈ మందులు వాడటం మొదలుపెట్టాలి. ఇది 28 రోజుల కోర్సు.

5. సురక్షిత రక్త మార్పిడి (Safe Blood Transfusion)

రక్తం ఎక్కించాల్సి వచ్చినప్పుడు, ఆ రక్తం తప్పనిసరిగా ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన బ్లడ్ బ్యాంక్ నుండి వచ్చి ఉండాలి మరియు దానికి అన్ని రకాల పరీక్షలు (HIV స్క్రీనింగ్) చేసి ఉండాలి.

ముఖ్య గమనిక:

HIV సోకిన వ్యక్తితో కలిసి ఉండటం, భోజనం పంచుకోవడం, కరచాలనం చేయడం లేదా ఒకే టాయిలెట్ వాడటం వల్ల HIV వ్యాపించదు. వారి పట్ల వివక్ష చూపకుండా ప్రేమగా ఉండటం మన బాధ్యత.

8. ఎవరు తప్పనిసరిగా HIV పరీక్ష చేపించుకోవాలి?

HIV పరీక్ష అనేది కేవలం అనుమానం ఉన్నవారే కాదు, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ఉన్నవారు తమ ఆరోగ్యం కోసం మరియు ఇతరుల రక్షణ కోసం తప్పనిసరిగా చేయించుకోవాలి.
కింద పేర్కొన్న వారు కచ్చితంగా HIV పరీక్ష చేయించుకోవడం అవసరం:

1. అసురక్షిత శృంగారం చేసిన వారు

• ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది భాగస్వాములతో లేదా తెలియని వ్యక్తులతో రక్షణ (Condoms) లేకుండా శృంగారంలో పాల్గొన్న వారు తప్పనిసరిగా HIV పరీక్ష చేయించుకోవాలి. లేదంటే ఒకరి కారణంగా భాగస్వాములు అందరికీ HIV సోకే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉందని గుర్తుంచుకోవాలి.
  
• ఇతర లైంగిక వ్యాధులు (Syphilis, Gonorrhea వంటివి) ఉన్నవారు, ఎందుకంటే ఇవి ఉన్నవారికి HIV సోకే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

2. సూదులు లేదా సిరంజీలు పంచుకున్న వారు

• మాదకద్రవ్యాలు తీసుకునే క్రమంలో ఒకరు వాడిన సూదిని మరొకరు వాడుకున్న వారు.
• అనధికారికంగా లేదా అపరిశుభ్రమైన చోట్ల పచ్చబొట్లు (Tattoos) పొడిపించుకున్న వారు లేదా శరీర భాగాలను కుట్టించుకున్న వారు (Body piercing).
  

3. గర్భవతులు

• ప్రతి గర్భిణీ స్త్రీ తన మొదటి వైద్య పరీక్షలోనే తప్పనిసరిగా HIV పరీక్ష చేయించుకోవాలి.
• ఒకవేళ తల్లికి పాజిటివ్ అని తేలితే, వెంటనే మందులు (ART) ప్రారంభించి పుట్టబోయే బిడ్డకు వైరస్ సోకకుండా 100% కాపాడుకోవచ్చు.
  

4. ఇతర వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వారు

• టీబీ (Tuberculosis) వ్యాధిగ్రస్తులు: టీబీ ఉన్నవారిలో రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉంటుంది, కాబట్టి వీరు తప్పనిసరిగా HIV పరీక్ష చేయించుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తారు.
  
• హెపటైటిస్ బి లేదా సి (Hepatitis B or C): ఈ వైరస్‌లు కూడా రక్తం ద్వారానే వ్యాపిస్తాయి కాబట్టి, ఇవి ఉన్నవారు HIV పరీక్ష చేయించుకోవడం ముఖ్యం.
  

5. ప్రమాదవశాత్తు రక్తం తగిలిన వారు

• వైద్య సిబ్బంది (డాక్టర్లు, నర్సులు) పొరపాటున రోగులకు వాడిన సూదులు గుచ్చుకున్నప్పుడు.
• ఎవరికైనా దెబ్బలు తగిలినప్పుడు వారి రక్తం మీ గాయాలకు లేదా కళ్లల్లో పడినప్పుడు.
  

భయం లేదా సిగ్గు పడి పరీక్షను వాయిదా వేయకండి. ముందే గుర్తిస్తే హెచ్‌ఐవిని అదుపు చేయడం చాలా సులభం.

చివరిగా ఒక్కమాట

HIV లేదా ఎయిడ్స్ ఉందని తెలియగానే చాలామంది తీవ్రమైన నిరాశ నిస్పృహలకు లోనవుతారు. జీవితం కోల్పోయినట్టు భావిస్తారు. కానీ సరైన చికిత్స తీసుకుంటే వారు జీవితాంతం ఆనందంగా ఉండవచ్చు. దీనికోసం వారు డాక్టర్ ను సంప్రదించి మందులను క్రమం తప్పకుండా వాడాలి.

మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి ఏవైనా సందేహాలు ఉన్నాయా? సహాయం చేయడానికి మేము సిద్దంగా ఉన్నాము! మా అనుభవంతులైన నిపుణుల సలహా కొరకు +918065906165 కి కాల్ చేయగలరు.