सेक्स हार्मोन टेस्ट म्हणजे काय?

लैंगिक संप्रेरक चाचणीसाठी पुरुष आणि स्त्रियांच्या वेगवेगळ्या गरजा असतात. जर तुम्ही कमी टेस्टोस्टेरॉन पातळीची लक्षणे अनुभवत असाल तर कामवासना कमी होणे आणि चेहऱ्यावरील केसांची वाढ न होणे, तुम्हाला या चाचणीची आवश्यकता असू शकते. दुसरीकडे, जर महिलांमध्ये उच्च टेस्टोस्टेरॉनची लक्षणे असतील तर ते लैंगिक संप्रेरक चाचणीची हमी देऊ शकते. 

या चाचणीचे सामान्यत: कोणतेही दुष्परिणाम नाहीत कारण ती कमीत कमी आक्रमक असते. एक डॉक्टर किंवा पॅरामेडिकल व्यावसायिक लहान सुईच्या मदतीने तुमच्या हातातील रक्तवाहिनीतून रक्ताचा नमुना घेतो. ही प्रक्रिया काहींसाठी क्षणभर दुखावते, परंतु वेदना काही सेकंदांपेक्षा जास्त काळ टिकत नाही.

संप्रेरक पातळी (विशेषतः टेस्टोस्टेरॉन) नॅनोग्राम प्रति डेसीलिटर (एनजी/डीएल) मध्ये मोजली जाते. जर तुम्ही पुरुष असाल, तर चाचणी परिणामांची सामान्य श्रेणी टेस्टोस्टेरॉन पातळी 270-1070 ng/dL दर्शवते. परंतु जर तुम्ही महिला असाल, तर ही श्रेणी 15 ते 70 ng/dL असावी.

जर तुम्ही 40 वर्षांपेक्षा कमी वयाचे पुरुष असाल आणि केस गळणे (डोके व्यतिरिक्त), तीव्र वजन कमी होणे (म्हणजे स्नायू कमी होणे), किंवा अगदी पुरळ यासारखी असामान्य लक्षणे अनुभवत असाल, तर तुम्ही लैंगिक संप्रेरक चाचणी पूर्ण हे तुम्हाला तुमच्या शरीरात टेस्टोस्टेरॉनची पातळी कमी आहे की नाही हे समजून घेण्यास मदत करेल (जे एक मूळ कारण असू शकते). जर तुम्ही अनियमित मासिक पाळी, थकवा, चिंता अनुभवत असलेली महिला असाल तर तुम्ही चाचणीसाठी जावे.

तुमच्याकडे कोणत्याही विशिष्ट संप्रेरकाची (मग ते टेस्टोस्टेरॉन, डायहाइड्रोटेस्टोस्टेरॉन किंवा एस्ट्रॅडिओल असो) जास्त किंवा कमतरता असल्यास, असे म्हटले जाते की तुमच्याकडे असामान्य हार्मोन पातळी आहे. पुरुषांसाठी, टेस्टोस्टेरॉनची पातळी 270 पेक्षा कमी आणि 1070 ng/dL पेक्षा जास्त असामान्य मानली जाते. तर, महिलांसाठी, टेस्टोस्टेरॉन पातळी 15 पेक्षा कमी आणि 70 ng/dL पेक्षा जास्त असामान्य मानली जाते.

संप्रेरक पातळी सामान्यतः तुमच्या रक्तामध्ये शोधली जाऊ शकत असल्याने, तुमचे डॉक्टर शिफारस करतील लैंगिक संप्रेरक चाचणी तुमची हार्मोनल पातळी तपासण्यासाठी. अशा रक्त तपासणीच्या मदतीने, तुमचे डॉक्टर तुमच्या रक्तातील टेस्टोस्टेरॉन, एस्ट्रोजेन आणि अगदी कोर्टिसोलची पातळी ठरवू शकतात. तथापि, या चाचणीचे कोणतेही दुष्परिणाम नाहीत.

टेस्टोस्टेरॉन, डायहाइड्रोटेस्टोस्टेरोन, एस्ट्रॅडिओल आणि इस्ट्रोजेन यांसारख्या लैंगिक हार्मोन्सची चाचणी सामान्यत: SHBG चाचणी म्हणून ओळखली जाते. SHBG म्हणजे सेक्स हार्मोन बाइंडिंग ग्लोब्युलिन, जे एक प्रकारचे प्रोटीन आहे जे तुमचे यकृत तयार करते. हे प्रथिन स्वतःला सेक्स हार्मोन्सशी संलग्न करते आणि ते आपल्या शरीराच्या आवश्यक असलेल्या सर्व भागांपर्यंत पोहोचविण्यात मदत करते.

रक्त, लाळ किंवा अगदी लघवीचा नमुना वापरून हार्मोनल चाचणी केली जाऊ शकते. मात्र, ए लैंगिक संप्रेरक चाचणी रक्ताच्या नमुन्यातील संप्रेरक पातळी तपासण्यासाठी निदान चाचणी पद्धती वापरतात. या प्रकारच्या संप्रेरक चाचण्या टेस्टोस्टेरॉन आणि इस्ट्रोजेन सारख्या लैंगिक संप्रेरकांची पातळी तसेच कोर्टिसोल सारख्या अधिवृक्क ग्रंथी संप्रेरकांची पातळी शोधण्यासाठी केल्या जाऊ शकतात.

चाचणी परिणाम आपल्या लैंगिक संप्रेरक चाचणी सहसा ng/dL किंवा pg/mL मध्ये वाचले जाईल. पुरुषांसाठी, टेस्टोस्टेरॉनची सामान्य पातळी 270-1070 ng/dL किंवा 50-200 pg/mL असते, तर स्त्रियांसाठी 15-70 ng/dL किंवा 0.8-9.2 pg/mL असते.

तुमचे चाचणी परिणाम कसे वाचायचे याबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी, मिळवा विनामूल्य दुसरे मत येथे आमच्या तज्ञांकडून यशोदा रुग्णालये आज.